Phỏng vấn Tù nhân Lương tâm: Bác sĩ Trần Xuân Ninh

Bùi Văn Phú

Bác sĩ Trần Xuân Ninh chuyên về giải phẫu nhi khoa của Bệnh viện Nhi Đồng Sài Gòn, sau tháng 5.1975 đã phải đi học tập trong 27 tháng. Tháng 9.1977 ông được nhà nước cộng sản cho về làm việc tại nhiệm sở cũ, nhưng vì không chịu nổi sự cắn rứt lương tâm của một bác sĩ, khi chỉ được chữa bệnh theo tiêu chuẩn kì thị đảng cấp, sau gần một năm làm việc với thành phần y sĩ thiếu khả năng chuyên môn nhưng nhiều thành tích Đảng của Hà Nội, bác sĩ Ninh đã quyết định ra đi vào tháng 8.1978.

Hội thảo về nhân quyền Việt Nam tại Đại học Berkeley. Từ phải: Bác sĩ Trần Xuân Ninh, luật sư Luis Risque, ca sĩ Joan Baez, quán quân Nobel Hoà bình Seán McBride

Tuy mới đến định cư tại Hoa Kỳ được một năm rưỡi, ông đã đi nhiều nơi để làm nhân chứng sống về những chà đạp nhân quyền của Hà Nội. Đặc biệt là tại Đại học Berkeley, bác sĩ Trần Xuân Ninh đã đến nói chuyện 4 lần, lần nào số người dự khán cũng xấp xỉ cả ngàn. Lần này ông đã dành cho chúng tôi một cuộc phỏng vấn.

*

Người Phỏng Vấn: Thưa bác sĩ, bác sĩ rời Việt Nam ngày nào và bằng phương tiện gì?

Bác sĩ Trần Xuân Ninh: Tôi rời Việt Nam tháng 8.1978 bằng cách vượt biển đến Phi Luật Tân.

Trước tháng 5.1975 bác sĩ làm việc ở đâu?

Tôi làm việc tại Bệnh viện Nhi Đồng Sài Gòn.

Trong thời gian từ tháng 5.1975 đến tháng 8.1978 bác sĩ làm gì?

Sau ngày 30.4.1975 tôi tiếp tục làm việc tại nhiệm sở cũ, tức Bệnh viện Nhi Đồng. Tôi làm việc ở đó được 2 tháng thì phải trình diện để đi học tập. Tôi bị giữ trong trại học tập 2 năm rưỡi, đúng ra là 27 tháng. Tháng 9.1977 tôi được thả về và được trở lại làm việc tại Bệnh viện Nhi Đồng.

Trước khi phải đi học tập, bác sĩ được lưu dụng khoảng hai tháng. Trong khoảng thời gian này, bác sĩ có nghi hay có được thông báo của nhà cầm quyền mới là sẽ phải đi học tập hay không?

Tôi cũng chỉ nghĩ là với tư cách một người chuyên môn thì tôi cũng chả có tội tình gì mà phải đi học tập. Bất quá đi học tập chính trị cho hiểu đường lối của nhà cầm quyền ít lâu rồi về. Thế nhưng sau đó tôi đã phải đi học tập như những người khác, rồi ở đó đến hai năm rưỡi mới được về.

Theo bác sĩ thì có khoảng bao nhiêu người bị giam giữ trong các trại học tập?

Tôi có thể nói với anh, là 90% nếu không muốn nói là hơn, những người gồm có sĩ quan, sĩ quan hồi hưu, sĩ quan biệt phái, những nhân viên từ cấp giám đốc trở nên, những người thuộc đảng phái, những người làm cảnh sát, kể cả tuỳ phái là cấp thấp nhất, những người làm ở tình báo kể cả tuỳ phái nữa, đều đã trình diện và bị giam giữ trong các trại học tập. Nếu anh có con số của những người thuộc những thành phần trên, thì anh có thể tính ra.

Trong thời gian ở trong trại học tập, bác sĩ có bị hành hạ, tra tấn hay có chứng kiến những điều kể trên xảy ra không?

Cá nhân tôi thì không có bị tra tấn, nhưng tất cả mọi người đều bị cưỡng bách lao động. Chính mắt tôi có chứng kiến những cảnh bộ đội hành hạ một vài người bạn của tôi. Một anh chỉ vì lén nhờ cán bộ gửi thư về nhà, khi bị khám phá ra thì họ đem nhốt anh ta vào “connex box” [một loại thùng sắt] rồi phơi ra nắng. Một trường hợp khác, tôi chứng kiến một anh tên Ho bị đánh chết. Hôm ấy anh ta lên cơn sốt đã trên một tuần rồi, sốt mê man. Trong cơn mê sảng, anh ta la lớn: “Việt Nam đau khổ! Ôi, Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng ơi!… làm sao mà khổ thế này!…”. Chỉ có thế, mà mấy tên cán bộ xuống lôi cổ anh ta nhốt vào connex box, ra lệnh cho anh ta không được la nữa. Vì mê sảng nên anh ta cứ la. Bọn cán bộ bèn lôi anh ra, dùng xích đánh cho đến chết. Lúc đó thấy anh ta gục xuống, chúng tôi không biết là anh đã chết. Mãi đến sáng hôm sau, thấy cán bộ lôi xác anh ta từ trong connex box ra, mới biết là anh đã chết.

Còn một anh nữa tên T. cũng bị cán bộ giam vào connex box rồi sả súng bắn vào cái connex box đó. Bắn một hồi, bọn cán bộ tưởng anh ta đã chết, bèn bỏ đi. Nhưng anh ta không chết. Chúng tôi khám phá ra anh còn sống và chúng tôi đem anh vào băng bó, chăm sóc. Chuyện xảy ra vào đêm Giáng Sinh năm 1976, chúng tôi vẫn gọi đây là “Phép lạ Đêm Giáng Sinh” vì trong trại không có thuốc thang gì cả, bị thương nặng như anh ấy, thế mà anh ấy vẫn sống. Anh chỉ bị bắn gẫy chân và thủng đùi.

Bác sĩ Trần Xuân Ninh, bên trái, đang trao đổi với những người tham dự hội thảo

Thưa bác sĩ, đây là lần thứ tư bác sĩ đến Đại học Berkeley này để coi mình như một nhân chứng sống về việc Hà Nội chà đạp nhân quyền. Bác sĩ có nhận xét gì về phản ứng của Hà Nội sau những lời tố cáo của nhiều nhân vật nổi tiếng trên thế giới trong những năm tháng vừa qua?

Về phương diện chính thức, tôi thấy là Hà Nội im lặng, vì họ không thể chối cãi được những lời tố cáo nữa. Càng bào chữa, như Phạm Văn Đồng đã làm, chỉ càng lòi đuôi, nên cuối cùng họ im lặng. Trên phương diện thực tế, những áp lực của thế giới phần nào cũng giúp đồng bào ta ở quê nhà được dễ thở hơn trước, nhất là những người còn ở trong các trại cải tạo. Tôi có được nói chuyện với những người qua sau này, họ cho biết tình hình trong các trại lúc sau này có đỡ hơn trước. Thế nhưng tôi thiết nghĩ, chừng nào những người Việt Nam ở nước ngoài, những người đi từ năm 1975, hay đi sau này mà còn thương những người ở nhà thì còn cần phải lên tiếng mạnh mẽ, đánh động thế giới, buộc lương tâm họ phải thức giấc mà chú ý đến Việt Nam nhiều hơn nữa, nhất là quan tâm đến bản chất tàn ác của chế độ cộng sản Hà Nội và những vi phạm nhân quyền của chế độ ấy. Phải gia tăng áp lực để buộc Hà Nội phải thay đổi. Họ không thay đổi thì họ sẽ phải chịu những hậu quả tai hại hơn nữa. Áp lực như thế, tối thiểu mình đã giúp đỡ dân tộc bớt đi phần nào những đau khổ hàng ngày. Nghĩ thế nên tôi không ngần ngại làm những chuyện này, tuy là “ăn cơm nhà, vác ngà voi”.

Bác sĩ được tổ chức Ân xá Quốc tế mệnh danh là “Prisoner of Conscience” – Tù nhân Lương tâm – thưa có đúng không?

Mãi đến khi đặt chân đến Mỹ để được định cư tôi mới biết Ân xá Quốc tế đã đặt cho tôi một cái tên như thế. Cho đến giờ phút này tôi cũng chưa biết tại sao Ân xá Quốc tế biết được tin tôi bị bắt giam trong trại cải tạo và đặt tên ấy cho tôi.

 

Như thế nghĩa là tên của bác sĩ có trong danh sách 200.000 “Prisoners of Conscience” tại Việt Nam, do Ân xá Quốc tế công bố trong bản tường trình hàng năm của tổ chức này?

Đúng như anh nói.

Bác sĩ có nhận xét gì về các công cuộc đấu tranh của người Việt hải ngoại.

Tôi thấy phong trào ngày một lên cao. Tôi hy vọng là chúng ta sẽ đạt thắng lợi. Tuy nhiên, ta cần luôn luôn nhớ là, đối với cộng sản phải đấu tranh đến kì cùng. Khi cộng sản yếu, chúng sẽ quỳ lạy ta nếu cần, nhưng khi chúng mạnh trở lại và mình yếu thì chúng sẽ giết mình. Cũng cần nhớ là đừng bao giờ tin những lời hứa hẹn đường mật của cộng sản, nhất là đừng bào giờ hoà giải với cộng sản.

Riêng đối với thanh niên Việt Nam sống tại Hoa Kỳ, bác sĩ có ý kiến gì không?

Tôi muốn nói với anh chị em điều này: không có điều gì mà anh chị em không thể làm được. Anh chị em học được thì có thể làm được nhiều chuyện phi thường khác. Nếu có lòng với quốc gia dân tộc thì anh chị em có thể thay đổi được thời cuộc. Nhất là anh chị em sinh viên như các anh. Có đến sáu, bảy trăm người đến dự buổi hội thảo hôm nay, tôi thấy đó là một cố gắng đáng kể của anh chị em để vận động người ngoài. Người ngoài giúp mình, nhưng mình vẫn phải là chủ động.

Xin cám ơn bác sĩ.

(ảnh trong bài của Bùi Văn Phú)

© 1980 Buivanphu

___

[Bài phỏng vấn đã đăng lần đầu tiên trên bán nguyệt san Việt Nam Hải Ngoại, số 85 ngày 01.12.1980, với tựa: “Tù Nhân của Lương Tâm” Bác Sĩ Trần Xuân Ninh: Hải ngoại đấu tranh nhân quyền là giúp quốc nội bớt đau khổ]

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in chính trị Mỹ, chính trị Việt, phỏng vấn and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s