Cờ đỏ, cờ vàng

Bùi Văn Phú

Tối 17 tháng 5, 2005 vừa qua Hội đồng Thành phố San Jose, miền bắc California, đã đồng thanh biểu quyết 9/9 chấp thuận một nghị quyết vinh danh cờ vàng ba sọc đỏ là biểu tượng di sản của người Mỹ gốc Việt trong thành phố điện tử nơi có đông người Việt nhất ngoài nước Việt Nam, với gần một trăm nghìn người Việt định cư, chiếm 10% dân số San Jose.

Cũng tại miền Bắc California hai năm trước đây hội đồng giám sát thành phố San Francisco, có kết nghĩa với Thành phố Hồ Chí Minh, đã tạo ra một cơn bão chính trị khi 11 giám sát viên chấp thuận một nghị quyết cờ vàng, nhưng Thị trưởng Willie Brown không ký ban hành vì những áp lực từ phiá nhà nước Việt Nam.

Khởi đi từ thành phố Westminster thuộc Quận Cam, miền Nam California với nghị quyết cờ vàng đầu tiên vào tháng 2.2003, đến nay đã có trên 100 đơn vị hành chánh từ thành phố, quận hạt đến cấp tiểu bang tại Hoa Kỳ vinh danh cờ vàng là biểu tượng của người Việt sinh sống tại địa phương.

Tại sao Hà Nội lại mạnh mẽ phản đối một nghị quyết có tính cách nghi thức này?

Lý do chính là vì nghị quyết công nhận một biểu tượng của Việt Nam Cộng hoà, nay không còn nữa, mà dưới nhãn quan của Hà Nội đó là một phần bất khả phân chia của nước Việt. Hà Nội đã không bao giờ thừa nhận Việt Nam Cộng hoà như là một quốc gia độc lập mà chỉ coi đó là một thực thể tay sai của Hoa Kỳ.

Thực ra thì biểu tượng cờ vàng đã là lá cờ của một phần nước Việt Nam từ lâu đời, trước khi những người lính tác chiến Mỹ đổ bộ lên bãi biển Ðà Nẵng vào năm 1965. Cờ vàng đã có từ cả trước ngày cố vấn Mỹ đặt chân đến miền đất này vào thập niên 1950.

Bây giờ là lúc cần học ít nhiều về lịch sử Việt Nam mà giờ đã trở thành một phần của lịch sử Hoa Kỳ do bởi những thất bại trong quá khứ và cũng để có những hiểu biết hơn về cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại Hoa Kỳ.

Trước khi có những can thiệp của người Mỹ, Việt Nam bị chia làm ba miền đặt dưới sự cai trị người Pháp trong gần một thế kỷ. Lá cờ vàng ba sọc đỏ được dùng đầu tiên ở Annam, tức xứ Trung Kỳ với ngai vàng của triều đình Huế. Ngày 17 tháng 3 năm 1945 Hoàng đế Bảo Ðại tuyên bố Việt Nam là một nước độc lập. Tháng 6 năm đó thủ tướng Trần Trọng Kim ký lệnh chọn cờ quẻ ly tức lá cờ vàng làm quốc kỳ Việt Nam.

Oakland, California

Oakland, California

Sau khi Nhật đầu hàng đồng minh, Hồ Chí Minh lên nắm chính quyền. Ngày 2 tháng 9, 1945 ông Hồ tuyên bố Việt Nam là một nước độc lập. Hiến pháp Việt Nam đầu tiên ra đời vào năm 1946, với điều 3 ghi: “Cờ của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà nền đỏ, giữa có sao vàng năm cánh”.

Chiến tranh giành độc lập kéo dài 9 năm thì người Pháp bị đánh bại ở Ðiện Biên Phủ đưa đến việc ký kết Hiệp định Genève 1954 chia đôi đất nước tại vĩ tuyến thứ 17. Hiệp định này ấn định thời gian cho lính viễn chinh Pháp rút về và một cuộc tổng tuyển cử được tổ chức để thống nhất đất nước trong vòng hai năm. Hoa Kỳ và Nam Việt Nam đã không ký hiệp định này.

Hai miền ngày càng trở nên cách biệt vì theo hai con đường ý thức hệ khác nhau.

Miền Bắc trở thành một quốc gia cộng sản được Liên Xô và Trung Quốc giúp đỡ. Trong khi đó miền Nam theo con đường tư bản được Hoa Kỳ trợ giúp, soạn thảo ra một hiến pháp mới, tiếp tục chọn cờ vàng làm quốc kỳ.

Hiến Pháp Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tu chính năm 1959 đặt việc thống nhất đất nước lên ưu tiên hàng đầu và đó cũng là dấu chỉ khởi đầu cho cuộc chiến tranh Việt Nam với hệ lụy 58 nghìn người Mỹ và 3 triệu người Việt đã hy sinh.

Trong các bản hiến pháp của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1946, 1959) và sau này của Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1980, 1992) cũng đều ghi rõ quốc kỳ Việt Nam là cờ có nền đỏ với sao vàng ở giữa. Trong khi đó hiến pháp Việt Nam Cộng hòa ban hành năm 1967 không có những điều khoản nói về quốc kỳ và quốc huy của miền Nam.

30 tháng 4 năm 1975 bộ đội cộng sản tiến vào Sài Gòn, Việt Nam Cộng hòa đầu hàng. Một năm sau đó hai miền Việt Nam thống nhất. Một nước Việt Nam thống nhất theo chủ thuyết cộng sản đã khiến hơn một triệu người Việt bỏ nước ra đi tìm tự do và những cơ hội tốt đẹp hơn ở những quốc gia khác, đông nhất là ở Hoa Kỳ.

Từ đầu năm 2003, cộng đồng người Mỹ gốc Việt đã vận động được các đại biểu nhân dân của hơn 100 đơn vị hành chánh để vinh danh cờ vàng qua nhiều nghị quyết đã được chấp thuận tại nhiều nơi như Garland, Austin, Houston, quận hạt Travis ở Texas; Boston, Springfield bang Massachussetts; St Paul, bang Minesota; Holland, bang Michigan; Olympia, bang Washington; các thành phố Westminster, Garden Grove, Sacramento, Milpitas, Pomona; quận hạt Santa Clara thuộc bang California; Fall Church, quận hạt Fairfax, bang Virginia. Quốc hội bang Louisiana đã vinh danh lá cờ vàng.

Trong những ngày tới quốc hội bang California cũng sẽ thảo luận biểu quyết một nghị quyết tượng tự mà hai năm trước đây đã bị chặn lại khi vừa đưa ra tiểu ban.

Dù hai quốc gia Hoa Kỳ và Việt Nam nay không còn là thù nghịch và quan hệ ngày một phát triển, việc những địa phương vinh danh cờ vàng không phải là những can thiệp chính trị làm tổn thương quan hệ ngoại giao.

Ðây chỉ là những vấn đề có tính địa phương, phản ánh tâm tư, nguyện vọng và bản sắc chính trị không cộng sản của cư dân mà những vị dân cử là đại diện.

[ảnh trong bài của tác giả]

© Buivanphu 2005

___

[Bài đã đăng trên BBCVietnamese.com 19.05.2005]

Advertisements

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in cộng đồng, chính trị Việt and tagged , , . Bookmark the permalink.

One Response to Cờ đỏ, cờ vàng

  1. vn says:

    Chẳng có lí do gì để phản đối cả… chính phủ Việt Nam là thế: độc tài… độc tôn… độc đảng

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s