Mấy đề nghị kính gửi Thủ tướng Việt Nam

Bùi Văn Phú

Thiếu nhi ở một vùng nông thôn Việt Nam

Cuối tháng 6.2005 Thủ tướng Phan Văn Khải sẽ công du Hoa Kỳ.

Chuyến đi Mỹ đầu tiên của một lãnh đạo cao cấp nhất Việt Nam vào thời điểm này – 30 năm sau ngày chiến tranh chấm dứt, 10 năm sau khi hai nước bang giao – mang nhiều tính chiến lược hơn là kinh tế và Việt Nam ngày nay, không như giai đoạn 1975 – 1995, đang trở thành một đối tác quan trọng cho an ninh và ổn định của toàn vùng Đông Á.

Tuy nhiên hợp tác kinh tế cũng sẽ được thảo luận vì đó là nền tảng dẫn đến phát triển bền vững và tạo ổn định.

Với bản hiệp định thương mại song phương được ký kết 5 năm trước, nay mức trao đổi thương mại giữa Hoa Kỳ và Việt Nam đã lên trên 6 tỉ đô la một năm. Thương ước này chính là định hướng giúp Việt Nam phát triển. Hai bên sẽ không có những ký kết mới ngoài cam kết tiếp tục đẩy mạnh việc thi hành bản hiệp định.

Nhân chuyến công du Hoa Kỳ của một nhà lãnh đạo Việt Nam, xin có mấy đề nghị cùng Thủ tướng:

1. Phát triển nông thôn:

Trong tiến trình đổi mới và phát triển có một khu vực mà Việt Nam chưa quan tâm đúng mức, cần học hỏi và có thể được Hoa Kỳ trợ giúp nhiều hơn, đó là việc phát triển vùng nông thôn. Những đề nghị cải tiến đã được nhiều chuyên gia đề ra trong tập sách “Làm gì cho nông thôn Việt Nam?” (2003) do nhóm trí thức gồm Tiến sĩ Phạm Đỗ Chí, Việt kiều Mỹ; Tiến sĩ Trần Nam Bình, Úc; Tiến sĩ Nguyễn Tiến Triển, Canada và Tiến sĩ Đặng Kim Sơn, ở Việt Nam đồng làm chủ biên.

Đất nước phát triển trong hơn một thập niên qua nhưng vùng nông thôn vẫn chưa được hưởng nhiều phúc lợi kinh tế

Đề nghị Thủ tướng và phái đoàn đến thăm một bang miền quê như Oklahoma, Nebraska hay Texas để xem cách nông dân Mỹ trồng cấy và bán sản phẩm ra thị trường như thế nào, để tận mắt thấy đời sống nông dân Mỹ ra sao so với nếp sống thành phố.

Hơn ba phần tư dân Việt sống ở nông thôn, mức sống của họ cần được nâng cao. Hơn nữa Việt Nam đang đứng thứ nhì, sau Hoa Kỳ, trong việc sản xuất lúa gạo mà không nhẽ nông dân Việt cứ phải lam lũ, vất vả mãi và con cái của họ lại không được học hành, được hưởng những thành tựu kinh tế do cha mẹ đem lại cho đất nước, mà lại phải bỏ xóm làng đi kiếm sống ở thành phố hay tìm cách ra nước ngoài bằng mọi giá.

Nông dân Việt đóng một vai trò kinh tế quan trọng. Đất nước đã đổi mới, phát triển trong gần 20 năm qua, nhưng họ vẫn là thành phần được hưởng những thành quả kinh tế ít nhất. Số người bỏ vùng nông thôn mà đi ngày một tăng là dấu chỉ đáng quan ngại.

2. Phát triển công nghệ thông tin:

Ở một mặt khác, Việt Nam lại rất muốn phát triển công nghệ thông tin. Nhưng trở ngại chính cho nước ngoài, nhất là doanh nhân Mỹ, đầu tư vào Việt Nam là do chính sách và thủ tục hành chánh. Doanh nhân Hoa Kỳ đã nhiều lần được nghe quan chức Việt Nam nói – như các Phó Thủ tướng Trần Đức Lương (1994), Nguyễn Tấn Dũng (2001), Vũ Khoan (2003) và nhiều bộ trưởng khác – trong suốt mười năm qua.

Lần này tháp tùng phái đoàn của Thủ tướng sẽ có 40 doanh nghiệp. Nhưng họ có được quyền quyết định ký kết những hợp đồng, hay chỉ được phép giới thiệu công ty trên giấy tờ, như những lần trước, để rồi giới tài chánh phải lên tiếng là doanh nghiệp Mỹ chưa sẵng sàng đầu tư vì muốn thấy nhà nước Việt Nam có những hành động hơn là lời nói, như nhận định của báo Wall Street Journal ngày 4 tháng 12, 2003 khi Phó Thủ tướng Vũ Khoan đến Mỹ kêu gọi đầu tư.

Nhà nước cần có những chính sách thông thoáng, bình đẳng, ít quan liêu và được thi hành nghiêm chỉnh. Công nghệ thông tin phát triển và thay đổi gần như mỗi bán niên, nếu phải chờ cả năm hay lâu hơn cho một giấy phép đầu tư thì sản phẩm sẽ không còn sức cạnh tranh và hấp dẫn trên thị trường.

3. Mời gọi Việt kiều đóng góp giúp nước:

Tết Ất Dậu 2005 đã có nhiều Việt kiều được nhà nước truy tặng danh hiệu, huy chương. Theo báo đài trong nước, 19 Việt kiều thuộc nhiều lãnh vực đã được nhà nước tuyên dương, trong đó có chuyên gia tài chánh Bùi Kiến Thành, Tiến sĩ Nguyễn Chánh Khê, Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Đăng Hưng.

Ông Bùi Kiến Thành, Việt kiều Mỹ, đề xuất phương án giúp đưa Việt Nam lên hàng nước công nghệ cao vào năm 2020 với những điểm chính là Việt Nam phải hết tham nhũng, quốc hội ban hành ngay những bộ luật thông thoáng để thu hút 50 tỉ đô la đầu tư một năm vào năm 2020, gấp mười lần mức hiện tại.

Còn Việt kiều Bỉ là Tiến sĩ Nguyễn Đăng Hưng yêu cầu nhà nước có hành động cụ thể để huy động chất xám hải ngoại, chứ không chỉ hô lên những khẩu hiệu.

Nhưng có cần phải có những quan hệ với cấp cao trong nước để đảm bảo cho sự đóng góp được thành công?

Nhiều kỹ sư từ Mỹ đến Việt Nam có dịp gặp Tiến sĩ Nguyễn Chánh Khê, hiện là giám đốc trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ cao của Thành phố Hồ Chí Minh – khu công nghiệp Saigon Hi Tech Park – mà báo đài trong nước như Vietnamnet, Người Viễn Xứ, Tiếng Nói Việt Nam đã ca ngợi là một chuyên gia xuất sắc về công nghệ thông tin, từng coi một phòng thí nghiệm lớn thứ nhì vùng Silicon Valley. Ông Khê khi mở máy vi tính sách tay, trên màn ảnh hiện lên hình ông chụp chung với Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, như là một tín hiệu đảm bảo có những quan hệ với cấp cao nhất.

Sự thực, giới kỹ thuật vùng thung lũng điện tử San Jose đều biết ông Khê chỉ là một kỹ sư thường của công ty Hewlett Packard, bị mất việc, không tìm được việc khác nên ông bỏ Hoa Kỳ về Việt Nam làm ăn.

Nếu đầu tư vào Việt Nam cần phải dựa vào sự quen biết quan chức lớn thì không ai muốn vì nhiều người chưa quên những doanh nhân Việt kiều như Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Gia Thiều hay Trịnh Vĩnh Bình đã từ nhiều nơi đem tiền về đầu tư, rồi mất hết và còn bị tù tội. Ông Bình đang kiện nhiều quan chức Việt Nam trước trọng tài thương mại quốc tế vì đã chiếm đoạt tài sản đầu tư của ông.

Thưa Thủ tướng,

Nếu chuyến đi Hoa Kỳ của thủ tướng không có được đáp ứng tích cực của giới đầu tư thì đó là vì Việt Nam chưa thực sự hòa nhập vào sinh hoạt thương mại toàn cầu với những cải cách hành chánh; vì luật lệ còn tròng chéo, không minh bạch; vì doanh nghiệp nước ngoài chưa được bình đẳng và vì những hợp đồng đầu tư đã ký mà không được tôn trọng.

Cách đây ít năm khi Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Mỹ mời gọi đầu tư, một nữ luật sư trẻ có đặt vấn đề là ở Việt Nam khi hợp đồng bị vi phạm thì có trọng tài độc lập để phân xử hay không? Phó Thủ tướng và các bộ trưởng nghe câu hỏi mà không hiểu gì vì luật pháp nước nhà còn đang phát triển, không có trọng tài thương mại ở Việt Nam và nhà nước lại thường dành cho mình quyền quyết định về nhiều vấn đề.

Như thế, theo lời bà Ngô Bá Thành, nguyên đại biểu trong ủy ban pháp luật quốc hội, đã phát biểu: “Nước ta có một rừng luật, nhưng lại chuyên xài luật rừng.” Đó chính là cản trở cho đất nước phát triển nhanh hơn.

Nhà nước với Thủ tướng đứng đầu cần có chính sách và luật pháp được mọi người từ trên xuống tôn trọng để tạo niềm tin cho giới đầu tư.

Sống ở nước ngoài hơn nửa đời người, từ châu Mỹ đến châu Phi, châu Á nên bản sắc, tư duy của tôi không còn hoàn toàn Việt Nam, nhưng cũng như rất nhiều người Việt hải ngoại, quê nhà là nơi vẫn còn ít nhiều nỗi nhớ, với những bức xúc và niềm hy vọng cho quê mẹ ngày một phát triển để bắt kịp đà tiến bộ của khu vực.

Vì thế xin có mấy đề nghị cùng Thủ tướng và phái đoàn với tất cả tấm lòng Việt Nam còn lại.

(Ảnh trong bài của tác giả)

© 2005 Buivanphu

___

[Bài đã đăng trên BBCvietnamese.com 30.05.2005]

Advertisements

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in chính trị Việt and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s