Saigon ơi!

Bùi Văn Phú

Toà thị chính San Jose trên đường E. Santa Clara

Thứ Ba hàng tuần là ngày họp của hội đồng thành phố San Jose. Tối 20.11.2007 vừa qua đã trở thành một ngày mang tính lịch sử cho San Jose và cho cộng đồng người Mỹ gốc Việt ở đây, nơi có gần 100 nghìn cư dân gốc Việt, là thành phố có người Việt sinh sống đông nhất bên ngoài nước Việt Nam.

Đó là ngày lịch sử vì chưa bao giờ một phiên họp hội đồng thành phố thu hút số cư dân tham dự đông như thế, trên dưới một nghìn người, ngồi kín phòng họp chính chỉ có chỗ cho hơn 300 người, số còn lại đã phải qua một phòng khác để xem điều trần qua màn hình hay đứng ngồi ở hành lang, ở bên ngoài đại sảnh.

Đó là ngày lịch sử đối với cộng đồng người Mỹ gốc Việt vì tối hôm đó, theo nghị trình thành phố sẽ biểu quyết đặt tên cho một khu phố có nhiều cơ sở thương mại của người Việt để đánh dấu sự đóng góp và lớn mạnh của cộng đồng người Mỹ gốc Việt vùng thung lũng điện tử trong hơn 30 năm qua.

Chạy xe trên xa lộ 101 xuôi nam từ phiá San Francisco, đi qua xa lộ 280, xuống Exit Story Road rồi quẹo phải là bắt đầu khu thương mại của người Việt với Grand Century Mall nổi tiếng, đi tiếp đến đường Senter cắt ngang là hết đoạn đường dài chừng 2 cây số vừa được hội đồng thành phố biểu quyết 8 trên 3 vào khuya ngày 20.11 để chọn đặt tên là “Saigon Business District”. Một quyết định mà nhiều người có mặt hôm đó cho rằng đã không phản ánh nguyện vọng của cư dân.

Dự án chọn tên cho khu vực này thoạt tiên được nghị viên Madison Nguyễn đề nghị vào tháng 6.2007 là “Vietnamese Business District”. Sau có những phản ứng bất đồng từ nhiều người trong cộng đồng và muốn tên phải có danh xưng Saigon, với những đề nghị “New Saigon” và “Little Saigon”.

Có lẽ tên Little Saigon có lịch sử lâu đời nhất. Trong phim “Rồng Xanh” – Green Dragon – của đạo diễn Timothy Linh Bùi là cư dân San Jose, đã ghi lại hoàn cảnh của những người Việt đầu tiên đặt chân đến trại tị nạn ở Hoa Kỳ sau ngày 30.4.1975, trong đó một thanh niên tên Đức đã mơ ước sẽ xây dựng những “Little Saigon” trên nước Mỹ và đó cũng là khởi đầu cho trang sử của người Mỹ gốc Việt.

Ngày 15.11, trong một cuộc họp báo trước tiền đình toà thị chính, Nghị viên Madison Nguyễn đưa ra đề nghị dung hoà là tên “Saigon Business District”. Thị trưởng Chuck Reed và ba dân cử khác cùng có mặt lên tiếng ủng hộ Madison vì muốn San Jose có sắc thái riêng, không sao chép những nơi khác.

Sau đó tối ngày 20.11 có buổi họp của hội đồng thành phố để chính thức biểu quyết cho tên gọi khu thương mại Việt Nam.

*

Phiên họp khai mạc lúc 7 giờ tối, kéo dài gần 5 tiếng đồng hồ với sự có mặt của tất cả 10 nghị viên và ông thị trưởng. Sau nghi thức tuyên dương một số hội đoàn, tổ chức đã đóng góp cho thành phố, 7 giờ 30 phút là bắt đầu bàn thảo về việc chọn tên cho khu thương mại của người Việt.

Nghị viên Madison Nguyễn đọc đề nghị về khu thương mại Việt Nam với ba điểm, trong đó cư dân quan tâm nhất là việc đặt tên khu thương mại của người Việt là “Saigon Business District”.

Phần đầu được dành cho những dân cử và đại diện hội đoàn phát biểu, mỗi người được tối đa 10 phút.

Cô Lê Thị Cẩm Vân phát biểu ý kiến

Giám sát viên quận hạt Santa Clara là ông Pete McHugh phát biểu đầu tiên ủng hộ tên Little Saigon. Ông nói tên đó là một căn cước của người Việt ở Mỹ. Kế tiếp là Giám sát viên Janet Nguyễn từ Quận Cam và nghị viên thành phố Westminster Andy Quách cũng lên tiếng ủng hộ tên Little Saigon.

Hai người phát biểu tiếp theo là một đại diện cộng đồng thương gia người Mexico trong khu vực và cô Bửu Thái, ủy viên giáo dục học khu Franklin McKinley, lên tiếng ủng hộ đề nghị của Nghị viên Madison Nguyễn chọn tên Saigon Business District. Bửu Thái là người được Nghị viên Madison Nguyễn chọn thay thế cô trong trong hội đồng giáo dục khi Madison được cử tri bầu vào hội đồng thành phố năm 2005.

Sau đó nghị trường mở ra cho mọi người.

Đã có hơn 200 cư dân ghi danh lên phát biểu, mỗi người được một phút, từ những cụ già ngồi xe lăn, những phụ nữ lớn tuổi nói tiếng Anh ấp úng nhưng can đảm nói lên nguyện vọng, cho đến thanh niên, sinh viên, học sinh, những tên tuổi quen thuộc trong sinh hoạt cộng đồng từ quá khứ đến hiện tại, từ bác sĩ, luật sư, nhà báo, thương gia, kỹ sư, đến những người hoạt động cộng đồng: Lê Thị Cẩm Vân, Barry Hùng Đỗ, Huy Nguyễn, Phạm Hữu Sơn, Phú Nguyễn, Đỗ Văn Quang Minh, Nguyễn Ngọc Tiên, Nguyễn Xuân Vinh, Đức Võ, Thomas Nguyễn, Thuận Nguyễn, Hạnh Giao, Vũ Huynh Trưởng, Đặng Thiên Sơn, Lê Hữu Phú, Đặng Đình Hiền, Cao Thị Tình, Lý Tống, Minh Dương, Nguyễn Thiện Căn, Điểm Trương, Hiếu Trần.

Ông Lý Tống

Đại đa số, có đến hơn 90% phát biểu ủng hộ tên “Little Saigon”. Lý do đưa ra có nhiều:

  • It is a trade mark of the Vietnamese community. Nó là một thương hiệu của cộng đồng người Việt.
  • This is justice and democracy. Đây là công lí và dân chủ.
  • It is people’s will. Nó là ý dân.
  • Do the right thing. Hãy làm điều đúng.
  • We don’t want Ho Chi Minh Business District or Nguyen Minh Triet Sector in this city. Chúng tôi không muốn Khu thương mại Hồ Chí Minh hay Khu Nguyễn Minh Triết trong thành phố này.
  • Don’t let democracy die in this chamber tonight. Đừng để dân chủ chết đi trong phòng họp này vào tối nay.
  • It is not only a name, it is the identity of the community. Nó không chỉ là một cái tên. Nó là căn cước của cộng đồng.
  • Please vote “Little Saigon”. It’s democracy. Vui lòng biểu quyết cho “Little Saigon”. Đó là dân chủ.
  • Listen to your people’s voice and let democracy ring. Hãy lắng nghe tiếng nói của dân và để dân chủ vang lên.
  • Madison Nguyen betrayed our community. Madison Nguyễn đã phản bội cộng đồng của chúng ta.
  • Poll after poll show “Little Saigon” is the choice. Các thăm dò đều cho thấy “Little Saigon” là sự chọn lựa.
  • More than 90% chose “Little Saigon” in a poll by San Jose Mercury News. Hơn 90% chọn “Little Saigon” theo kết quả của một thăm dò do San Jose Mercury News thực hiện.
  • 37% prefered “Little Saigon”, the highest number in a poll conducted by the city. 37% thích “Little Saigon” là con số cao nhất theo như một thăm dò do thành phố thực hiện.
  • It’s the voice of the people. Đó là tiếng nói của người dân.
  • Don’t be a bad guy. Đừng làm những người xấu.
  • What kind of compromise if one side is more than 90%? Thỏa hiệp kiểu gì khi mà một bên có hơn 90%.
  • Compromise is an insult to our community. Thỏa hiệp là một sự sỉ nhục đối với cộng đồng của chúng ta.
  • Last year I liked Madison Nguyen, now I don’t want her to be in that position. Năm ngoái tôi ủng hộ Madison Nguyễn. Bây giờ tôi không muốn cô ta trong chức vụ đó nữa.
  • The only person that divided the community is Madison Nguyen. Người duy nhất gây chia rẽ cộng đồng là Madison Nguyễn.

Phiá ủng hộ Madison Nguyễn và tên Saigon Business District có những phát biểu:

  • Don’t let this issue become a force for immigrants against immigrants. Đừng để vấn đề này trở nên một lực cho di dân chống lại di dân.
  • Madison Nguyen is a brave person, labor union supports her. Madison Nguyễn là người can đảm, nghiệp đoàn lao động ủng hộ cô.
  • Quí vị đến đây để đánh bại Madison phải không? Khi đã bầu cho một người thì phải chấp nhận sự lãnh đạo của người đó.
  • I conducted my own poll and most support “Saigon Business District”. Thăm dò ý kiến do chính tôi thực hiện cho thấy đa số ủng hộ “Saigon Business District”.
  • Business owners at Story Road support Madison Nguyen. Những chủ nhân cơ sở thương mại trên đường Story ủng hộ Madison Nguyễn.

Sau khi nghe các ý kiến phát biểu là phần thảo luận của các nghị viên. Không khí trở nên ồn ào, phòng họp trở thành nơi biểu dương sức mạnh không đúng chỗ của một số người có mặt đã khiến ông thị trưởng phải tạm ngưng phiên họp. Căn bản có lẽ là sự thiếu hiểu biết về sinh hoạt dân chủ và vì cảm xúc dâng cao quá độ của những người tham dự nên đã không để cho tiếng nói của phiá bất đồng được lắng nghe.

Dù kết quả với 8 nghị viên bỏ phiếu đồng ý chọn tên “Saigon Business District” đã làm thất vọng những người muốn chọn tên “Little Saigon”, nhưng có phải là ý dân không được tôn trọng hay không có dân chủ?

Câu trả lời là tiến trình dân chủ thực hành vẫn được tiếp tục khi một số người đã nhắc đến việc vận động bãi nhiệm những dân cử mà họ cho là không phục vụ quyền lợi cử tri. Hãy tiếp tục thực hành dân chủ đúng cách như pháp luật đã ghi. Đừng vội bỏ cuộc và kết luận chế độ nào cũng thế. Đây là Hoa Kỳ chứ không phải một nước độc tài. Lá phiếu của cử tri có tác động mạnh nhất, không phải sự ồn ào của những lời hoan hô hay đả đảo.

Thống đốc California Gray Davis đã bị bãi nhiệm cách đây vài năm trong nhiệm kỳ hai của ông. Đầu thập niên trước, tại San Jose cũng đã có một dân cử bị bãi nhiệm vì những lời phát biểu mang tính sỉ nhục người gốc châu Á.

(ảnh trong bài của tác giả)

© Buivanphu 11.2007

[Bài đã đăng trên Việt Tribune, 23.11.2007]

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in cộng đồng, chính trị Mỹ and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s