Dân chủ là phân quyền đại diện

Bùi Văn Phú

Nhiều cử tri gốc Việt biểu tình hàng tuần trước Toà thị chính San Jose để phản đối Thị trưởng Chuck Reed và Nghị viên Madison Nguyễn

Khi nghe tin Thị trưởng Chuck Reed và Nghị viên Madison Nguyễn đưa đề nghị để cử tri toàn thành phố San Jose quyết định có nên đặt tên cho khu thương mại của người Việt ở San Jose là “Little Saigon” hay không, tôi vô cùng sững sờ và có nhận xét ngay rằng đề nghị đó là một cái tát vào mặt cộng đồng người Việt ở đây.

Trong cách tổ chức công quyền ở Mỹ, để người dân có đại diện tương xứng trong Quốc Hội, Hội đồng Giám sát Quận hạt, Hội đồng Thành phố và ngay cả đến một số Hội đồng Giáo dục, việc bầu chọn người đại diện được chia ra làm nhiều đơn vị vì mỗi khu vực cư dân có những đặc tính riêng, như về sắc dân, về ngành nghề, về mức sống hay cách sống. Việc bầu chọn người đại diện theo khu vực là để tổ chức công quyền phản ánh được nguyện vọng của các khuynh hướng cư dân khác nhau.

Các vị đại diện dân trong chính quyền thường tin những chính sách do dân cử đại diện một khu vực đưa ra để biểu quyết sẽ phản ánh nguyện vọng cử tri trong khu vực đó.

Có lẽ chưa bao giờ việc đặt tên cho khu thương mại của một thành phố lại có thể trở thành vấn đề mà cử tri cả thành phố phải bầu chọn, như đang được Thị trưởng Chuck Reed và Nghị viên Madison Nguyễn đề nghị. Trong phạm vi thành phố, dù là thành phố lớn như San Jose, việc đặt tên không phải như chính sách về thuế, như về giáo dục, an ninh hay phát triển thương mại có ảnh hưởng đến toàn thể cư dân.

Việc đặt tên cho một khu phố, một công viên, hay một công ốc là để vinh danh sự đóng góp của những cá nhân hay cộng đồng cho sự phồn vinh của thành phố. Việc này thường do một dân cử đề nghị và hội đồng thành phố bỏ phiếu quyết định. Việc chọn tên cho khu phố thương mại của người Việt ở San Jose cũng trong tinh thần đó, là để tuyên dương những đóng góp của người Việt trong thành phố này từ hơn 30 năm qua.

Tiếc là trong tiến trình đi đến việc chọn tên, Nghị viên Madison Nguyễn đại diện cho Khu vực 7 đã có những phát biểu và việc làm tự mâu thuẫn với chính cô và ngược lại với nguyện vọng của rất nhiều người Việt. Ngay cả trong việc trình bày quan điểm của cô với hội đồng thành phố, quan điểm đó đã không phản ánh suy nghĩ của nhiều cử tri mà cô đại diện. Rõ ràng nhất là trong phiên họp tối ngày 20.11.2007 trước sự có mặt của cả nghìn cư dân, với trên 90% phát biểu chọn tên “Little Saigon”, nhưng hội đồng thành phố đã biểu quyết 8-3 chọn “Saigon Business District” theo như cô Madison đề nghị.

Ngoài ra, trong tiến trình hội họp để hội đồng thành phố chọn tên có thể đã có những vi phạm luật Brown Act không cho phép dân cử vận động để có đa số phiếu trước khi chính thức bỏ phiếu. Nghị viên Madison Nguyễn có thể đã phạm luật này vì trước ngày chính thức biểu quyết chọn tên vài hôm, cô đã tổ chức họp báo với sự có mặt của Thị trưởng Chuck Reed và ba nghị viên để ủng hộ tên “Saigon Business District”. Mới đây, một nghị viên khác là Forrest Williams đã cho giới truyền thông biết ông cũng đã được Nghị viên Madison vận động trước khi biểu quyết. Phó thị trưởng là Nghị viên Dave Cortese lúc đầu đã ủng hộ tên “Saigon Business District”, nhưng sau đó ông cho biết là đã bị Nghị viên Madison đánh lừa.

Trước những phản đối của nhiều cử tri gốc Việt và những cáo buộc có thể nhiều nghị viên đã phạm luật Brown Act, nay Thị trưởng Chuck Reed cùng Nghị viên Madison Nguyễn đòi huỷ bỏ quyết định chọn tên “Saigon Business District” và đưa ra quan điểm rằng tính dân chủ sẽ thể hiện cao nếu để cho cả thành phố San Jose quyết định.

Trong quá khứ Thành phố San Jose đã đặt tên nhiều nơi để vinh danh cộng đồng như Mexican Heritage Plaza ở khu Alum Rock, như Cesar Chavez Plaza trên đường Market, như Japan Town và cả việc đặt tượng con Rắn ngay giữa downtown là biểu tượng của người gốc Mexico đã gây nhiều tranh cãi về tính nghệ thuật, văn hoá nhưng cũng không cần đến quyết định của cử tri toàn thành phố.

Vậy thì tại sao chuyện đặt tên cho một khu phố nhỏ, nằm trong một khu vực có đông người Việt sinh sống, làm ăn lại trở nên một vấn đề phức tạp, gây tranh cãi và phải để cho cả thành phố quyết định mới là dân chủ? Đưa đề nghị này ra cho dân biểu quyết, kèm theo những thủ tục mới trong việc đặt tên trong tương lai, nói theo ngôn ngữ Việt thì là trò “đánh bùn sang ao” và ông thị trưởng muốn giết chết luôn việc đặt tên cho khu thương mại người Việt. Trong khi ngân sách thành phố đang thiếu hụt 137 triệu Mỹ-kim tại sao phải chi mấy trăm nghìn Mỹ-kim để cử tri bầu chọn một vấn đề không có ảnh hưởng rộng lớn và tạo môi trường cho những xung đột sắc dân bộc phát lên.

Nếu các nghị viên Hội đồng Thành phố San Jose trước khi chọn tên “Saigon Business District” đã không tự tìm hiểu ý dân và sau khi nhìn ra quyết định của mình không được lòng đa số cử tri thì nên tái xét vấn đề và quyết định lại. Còn không, nên để cử tri Khu vực 7 quyết định là hợp lí và dân chủ nhất, trong đó gồm cả việc có nên truất nhiệm Nghị viên Madison Nguyễn hay không.

Tôi hoàn toàn bác bỏ lập luận về dân chủ của Thị trưởng Chuck Reed và Nghị viên Madison Nguyễn khi đề nghị đưa việc chọn tên “Little Saigon” ra cho cử tri toàn thành phố quyết định.

(ảnh trong bài của tác giả)

© Buivanphu 02.2008

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in cộng đồng, chính trị Mỹ and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s