Ngôn ngữ, tư tưởng của Bác và Đảng

Bùi Văn Phú

Thủ Đức - Việt Nam, tác phẩm của Brian Đoàn trong cuộc triển lãm do VAALA tổ chức ở miền Nam California vào đầu năm 2009 (ảnh VAALA)

Thủ Đức - Việt Nam, tác phẩm của Brian Đoàn trong cuộc triển lãm do VAALA tổ chức ở miền Nam California vào đầu năm 2009 (ảnh VAALA)

19.5

Hôm nay là ngày nghỉ lễ tại trường đại học cộng đồng nơi tôi dạy: Mừng sinh nhật Malcolm X, một nhà tranh đấu người Mỹ da đen, sinh năm 1925 và bị ám sát năm 1965.

Ngày này có lẽ chỉ là lễ nghỉ trong hệ thống đại học ở vùng Đông Vịnh San Francisco, nơi có nhiều người da đen ngưỡng mộ Malcolm X sinh sống.

*

Sáng nay đọc báo trong nước làm tôi cũng nhớ đến sinh nhật của Hồ Chí Minh nên ghi lại ít hàng cảm xúc.

Là người Việt Nam không ai không biết đến Hồ Chí Minh, tốt xấu đủ cả. Lịch sử sẽ còn phê phán con người này lâu dài.

Với tôi Hồ Chí Minh để lại vài điều đáng nhớ.

Thứ nhất, ông đã đem vào ngôn ngữ Việt những con chữ của phương tây: f, z như ông dùng trong di chúc. Những người theo ông, Đảng Cộng sản Việt Nam còn dùng chữ w.

Ngày nay không ai học cách viết tiếng Việt với f hay z, nhưng chữ w vẫn còn được dùng trong các văn kiện của Ủy ban Trung ương Đảng, viết tắt UBTWĐ. Kể cũng hơi lạ.

*

Gần ba mươi năm trước, Phạm Duy mượn lời thơ của Ngục sĩ Nguyễn Chí Thiện để cất tiếng chửi “Tổ cha Bác” mà tôi nghe chói tai, dù rằng nhiều bài thơ khác của Nguyễn Chí Thiện cũng được Phạm Duy phổ nhạc nghe thấm hơn:

Miếng thịt lợn chao ôi là vĩ đại
miếng thịt bò lại vĩ đại bằng hai
chanh, chuối, cam, đường
lạc, đỗ, gạo, khoai
tất cả những gì người có thể nhai
Đảng mó tới tự nhiên thành vĩ đại
chuyện có thực mà tưởng như thần thoại
mà tưởng như ác mộng, bi ai

Sau khi Đông Âu sụp đổ, các đảng cộng sản tan rã, trong nước hay bàn về “tư tưởng Hồ Chí Minh”. Thực ra về tư cách và đạo đức hơn là tư tưởng.

Hơn hai mươi năm trước tôi có gặp một hoạ sĩ, không được tự do vẽ nên đã chuyển sang nghề đắp tượng để sinh sống. Ông kể rằng ở Việt Nam thời đó có nhiều tượng bán thân Bác Hồ bằng thạch cao, nếu đập ra sẽ thấy nhiều loại truyền đơn mang tính phản động, chống cộng sản trong đó. Người hoạ sĩ nói rằng vì chán ghét chế độ nên đã nhét những loại truyền đơn này vào trong tượng. Có bao nhiêu tượng như thế? Ông nói cũng vài trăm.

Hồi đầu năm nay có tranh cãi sôi nổi về một tác phẩm nghệ thuật của Brian Đoàn. Nhìn bức hình Brian chụp, riêng tôi cứ nhớ đến người hoạ sĩ quen.

Thơ của Nguyễn Chí Thiện còn có những câu về Hồ Chí Minh như sau:

Bác Hồ rồi lại Bác Tôn!
cả hai đều thích ôm hôn nhi đồng
nước da hai bác mầu hồng
nước da các cháu nhi đồng mầu xanh
giữa hai cái mặt bành bành
là khăn quàng đỏ bay quanh cổ cò!

Rất đúng vào nửa thế kỉ trước.

Các Bác nay đã về chầu Các-Mác. Còn các cháu nhi đồng ngày nay nhiều em đang lo sợ bị béo phì.

© 2009 Buivanphu

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in tản văn, văn học nghệ thuật and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s