Một vài ghi nhận về tác phẩm của Bửu Chỉ

Bùi Văn Phú

My people's fate

My people's fate: hình trên bìa một tài liệu tranh đấu cho tù chính trị tại miền Nam vào đầu thập niên 1970

Một lần nữa tôi đọc bài của Chu Sơn trên damau.org [Bửu Chỉ: bằng chính mình đến với cuộc đời, 10.09.2009] viết về những người tranh đấu tại miền Trung trong những năm trước 1975 với ý hướng tìm hiểu xem bậc đàn anh của mình đã xả thân tranh đấu như thế nào và cho những lí tưởng gì.

Lần này Chu Sơn viết về Bửu Chỉ là một hoạ sĩ có những bức tranh vẽ bằng bút sắt, mực đen mà tôi rất thích từ những ngày còn ở quê nhà.

Trong loại tranh này Bửu Chỉ thường vẽ mặt trời, như một chân lí, một hi vọng để hướng đến. Một số tập nhạc của Trịnh Công Sơn có in những phụ bản của Bửu Chỉ. Nhiều tài liệu tranh đấu cho tù chính trị tại miền Nam vào đầu thập niên 1970 cũng đã dùng tranh của Bửu Chỉ để minh hoạ về nỗi thống khổ và khát vọng của dân Việt.

Tôi có ghi nhận một chút khác biệt sau đây về một phụ bản của Bửu Chỉ trong tập “Kinh Việt Nam”, qua bản của Hội quán Hội ngộ do Trịnh Công Sơn kí tặng ngày 20.02.2001, tức chỉ ít tuần khi người nhạc sĩ này qua đời. Tôi có bản sao tập nhạc và nhận ra rằng bức hoạ một đám thiếu nhi cầm cờ, mang trống đi về hướng mặt trời là tranh của Bửu Chỉ, nhưng mặt trời là một vòng tròn trắng, thay vì vòng tròn đen như thường thấy trong những tranh khác của ông. Có ai đã sửa bức tranh này chăng?

*

Một ghi nhận nữa là vào mùa hè 1996 ở Bảo tàng Nghệ thuật San Jose, California có cuộc triển lãm chủ đề “An Ocean Apart” – tạm dịch là “Nghìn trùng xa cách” – với sự góp mặt của nhiều hoạ sĩ, nhiếp ảnh gia, nhà điêu khắc trong và ngoài nước như Bùi Xuân Phái, Đinh Cường, Nguyên Khai, Đỗ Quang Em, Rừng, Đặng Quý Khoa, Hồ Thành Đức, Nguyễn Trí Minh, Nguyễn Tư Nghiêm, Phấn Nguyễn Baker, Nguyễn Thị Hợp, Lê Minh Trương v.v… Đây là một cuộc triển lãm lớn nhằm giới thiệu nghệ thuật Việt Nam đến với công chúng Mỹ và do Nha Triển lãm Lưu động của Bảo tàng Smithsonian bảo trợ. Một tác phẩm của Bửu Chỉ mang tên “Chứng tích” được trưng bày trong dịp này. Đó là một tập sách với những bức hoạ do Bửu Chỉ vẽ trong thời gian bị cầm tù mà Chu Sơn đã nhắc đến. Nhưng bút tích mới nhất ghi trong tập sách của ông làm tôi chú ý. Ông viết: “Khi bạo lực còn tồn tại thì đấu tranh chống bạo lực còn tiếp diễn, 1991”. Đó có phải là những suy nghĩ của Bửu Chỉ vào thời điểm năm 1991? Là cách tiếp tục tranh đấu một cách tiêu cực chăng?

Phụ bản trong tập nhạc “Phụ khúc da vàng”

Phụ bản trong tập nhạc “Phụ khúc da vàng”

Phụ bản I trong tập nhạc “Ta phải thấy mặt trời”

Phụ bản I trong tập nhạc “Ta phải thấy mặt trời”

Phụ bản II trong tập nhạc “Ta phải thấy mặt trời”

Phụ bản II trong tập nhạc “Ta phải thấy mặt trời”

© 2009 Buivanphu

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in văn học nghệ thuật and tagged . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s