Tạp ghi bầu cử San Jose: nước mắm, salsas và phó-mát

Bùi Văn Phú

Có dịp đi trên đường King khúc từ Story Road qua Tully rồi xuống đến Capitol Expressway bạn rất dễ nhận ra các cửa hàng thương mại ở khu vực này, từ dịch vụ đến thực phẩm, có rất nhiều nét Mễ và Việt. Đây là Khu vực 7 của San Jose, một trong 10 khu vực cư dân được thành phố chia ra theo tổ chức công quyền và mỗi khu vực có một dân cử làm đại diện với nhiệm kì bốn năm. Dân số Khu vực 7 chừng một trăm nghìn, đông nhất là sắc dân gốc Mỹ Latin với hơn một nửa, kế đến là gốc châu Á với hơn 30%.

Gần một thập niên trước cư dân Khu vực 7 đã chọn một dân cử người da đen làm đại diện, nhưng ông đã phải từ chức vì bị cáo buộc có những vi phạm pháp luật, nghe đâu vì nhận quà và thích nhậu mà để người khác trả tiền. Năm 2005, Khu vực 7 có cuộc bầu cử đặc biệt chọn người kế nhiệm ông. Trong vòng đầu với gần chục ứng viên ra tranh cử, nhiều người gốc Mỹ Latin, nhưng về nhất lại là hai cô gái Việt: Madison Phương Nguyễn và Linda Hàn Nguyễn. Cử tri gốc Mỹ Latin ở đây tuy đông những hình như họ thích ăn nhậu hơn là nhớ đến nhiệm vụ công dân nên các ứng viên đồng chủng đều thua nặng.

Madison gốc nhà nghèo, đã có nhiều năm sống ở miệt vườn của miền Trung California, có bằng cao học về xã hội học. Linda sinh ra và lớn lên trong bọc điều, có bằng luật sư, gia đình thuộc giới doanh nhân có tiếng của thành phố San Jose.

Cuộc chạy đua vào hội đồng thành phố San Jose của hai cô gái Việt phảng phất mùi nước mắm, có những nét rất đặc thù của người Việt. Nhiều báo đài chia rõ làm hai phe, ủng hộ một là Madison hay Linda chứ không có chuyện trung thực, hai chiều, dành cho các ứng viên đồng đều về số giờ, số phút trên đài, số trang hay bài viết trên báo. Rồi cũng có những trò ném bùn như trong bất cứ cuộc vận động tranh cử nào ở Mỹ – đừng cho rằng chỉ có ứng viên người Việt mới chơi bẩn với nhau – nhưng các trò ném bùn, chơi xấu của các ban vận động của người Việt có những thứ bùn thoang thoảng nước mắm. Đây là cách vận động kiểu Việt Nam, sôi nổi trên sóng Việt với những cáo buộc vu vơ: cộng sản, quốc gia, đỏ, vàng, trắng, nâu, kì thị, hù doạ lẫn nhau v.v… Nếu không phải dân gốc Việt, hay nếu ai đã quen với sinh hoạt chính trường Mỹ mà nghe hiểu những đài, đọc hiểu những tờ báo Việt, mà tôi biết chắc các chính trị gia thành phố đều có cố vấn giúp diễn giải tâm lí và sinh hoạt nội bộ cộng đồng Việt, họ sẽ ngạc nhiên với sinh hoạt dân chủ có mùi nước mắm này.

Năm 2005 Madison Nguyễn là dân cử gốc Việt đầu tiên được bầu chọn vào hội đồng thành phố. Từ đó nghị trường San Jose bắt đầu có mùi nước mắm cùng với salsas, phó-mát. Năm 2006 Nghị viên Madison Nguyễn đương nhiên đắc cử một nhiệm kì đầy đủ là 4 năm vì không có đối thủ. Từ nay người Việt sẽ có một đại diện lâu dài trong chính trường thành phố để nói lên nguyện vọng và tranh đấu cho quyền lợi của họ.

Dù nghị trường San Jose có một keo nước mắm rồi, nhưng loại nước mắm này dường như chưa đủ mặn nên Thị trưởng Chuck Reed còn muốn đem vào một lu nước mắm nhĩ chính hiệu Việt Nam và cả tôm cá, hải sản nữa khi ông công khai ủng hộ ứng viên Hon Liên trong cuộc bầu cử người kế nhiệm trong Khu vực 4. Thay vì ủng hộ một người đã có nhiều năm sinh hoạt cộng đồng, có nhiều cảm tình với ông là ứng viên Bryan Công Đỗ thì Thị trưởng Chuck Reed lại ủng hộ Hon Liên trong khi ai cũng biết ứng viên này sinh hoạt cộng đồng thì ít mà buôn bán với Việt Nam thì nhiều.

Thế là người Việt trong vùng vì không ngửi nổi nước mắm thương hiệu Việt Nam đã phản đối thị trưởng và không muốn có nước mắm chính hiệu nhập cảng từ Việt Nam vào nghị trường thành phố. Họ đã quen với nước mắm sản xuất từ Thái Lan, Hồng Kông hay Philippines. Cuối cùng, giữa nước mắm và xì-dầu, nhiều cử tri gốc Việt đã chọn mặt hàng Đài Loan cho nghị trường San Jose đỡ nặng mùi.

Đến giữa năm 2007 Nghị viên Madison Nguyễn mang nước mắm thương hiệu Vietnam Town đi rao bán ở khu phố Việt. Người làm ăn với trong nước muốn có cơ hội được nhập cảng nước mắm chính hiệu từ Việt Nam. Người chán ngán sản phẩm kém chất lượng của cộng sản chỉ muốn tiêu dùng nước mắm sản xuất ở những nơi khác ngoài Việt Nam. Tranh giành thị trường bùng nổ và đã trở thành bãi chiến trường mang tên Little Saigon, San Jose.

Nghị viên Madison Nguyễn quyết tâm đem nước mắm Phú Quốc chính hiệu ra rao bán cho dù bị tẩy chay. Cạnh tranh thị trường Little Saigon lên cao độ khiến có người xém mất mạng vì nhịn ăn, có người mất tiền của vì khu buôn bán nước mắm xây không xong.

Khi chiến tranh nước mắm lan rộng, bay mùi lung tung, có người đả đảo, người hoan hô, xịt nước mắm vào nhau. Năm ngoái thành phố đã phải kiểm tra chất lượng công khai và công bằng qua lá phiếu. Kết quả 55% cư dân Khu vực 7 vẫn thích nước mắm của Madison. Nếu như ở Việt Nam những nhà sản xuất nước mắm có được sự cạnh tranh lành mạnh, không bị nhà nước độc quyền thì đã không nổ ra chuyện mắm muối ở San Jose này.

Nhưng nhiều người vẫn không chịu nổi mùi nước mắm quá nặng do Nghị viên Madison giới thiệu. Thị trường nước mắm ở San Jose nay có thêm Minh Dương đang sôi sục cạnh tranh với thương hiệu của Madison Nguyễn và sẽ kéo dài ít nhất là cho đến đầu tháng 11 tới đây. Phe muốn mở rộng giao thương, nhập cảng hàng Việt ủng hộ Madison, phe chủ trương tẩy chay sản phẩm Việt Cộng ủng hộ ứng viên Minh.

Cuộc chiến nước mắm của cử tri gốc Việt năm nay được nhiều cư dân thích salsas chú ý và bàn tán tại bàn nhậu với những chủ xị như Robert Sandoval, Rudy Rodriguez.

Không biết bạn có bao giờ thử nhậu nachos với salsas có gia giảm nước mắm chưa? Thêm một hai chai bia XX là tới lắm đó bạn. Còn quậy phó-mát lên rồi chế nước mắm vào thì phiền cái mũi lắm. Có dịp bạn cứ thử cả hai xem thế nào.

[ảnh trong bài của tác giả]

© Buivanphu 09.2010

Advertisements

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in cộng đồng, chính trị Mỹ and tagged , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to Tạp ghi bầu cử San Jose: nước mắm, salsas và phó-mát

  1. Mi says:

    Cám ơn tác giả. Bài báo thật dí dỏm nhưng vô cùng sâu sắc.

  2. Pingback: Tin 18-9-2010 « BA SÀM

  3. Pingback: Cập nhật tin mới hôm nay « Tin tức hàng ngày Online

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s