Lời chia tay cùng talawas

Bùi Văn Phú

1. Một vài suy nghĩ

Tuần trước nhận thư của chị Phạm Thị Hoài, không phải một thư độc giả muốn liên lạc hay trao đổi ý kiến riêng như tôi đã từng nhận được từ toà soạn chuyển. Bức thư loan báo tin sắp đến giờ chia tay với talawas. Ngạc nhiên. Hụt hẫng. Bâng khuâng. Thắc mắc. Và buồn.

Mấy hôm nữa talawas sẽ từ biệt bạn đọc diễn đàn mạng, trở thành một dấu vết quá khứ với đóng góp của nhiều người để làm đẹp hơn cho văn hoá tranh luận, phản biện vốn không có ở trong nước. Nếu tinh thần talawas được phát huy tại Việt Nam, đó là một phúc lợi cho dân tộc, còn không đất nước vẫn cứ quanh quẩn ở chừng mực phát triển như hiện tại, vẫn đứng ở vị trí thấp kém so với láng giềng cho dù thời gian có là 10 năm hay 20 năm nữa.

Ba câu hỏi đưa ra. Những vấn nạn của Việt Nam thì có nhiều. Nhưng nếu cho tôi quyền tuyệt đối lãnh đạo đất nước, như thế đã phong cho tôi thành một nhà độc tài, tôi xin từ chối trách nhiệm này vì sáng kiến của một cá nhân, dù có tài giỏi, hay cả sáng kiến của một đảng cầm quyền cũng không phải là ý của đa số nếu người dân không được tự do nói lên ý nguyện của họ.

Tôi kiến nghị lãnh đạo Việt Nam đương thời mấy điểm sau:

  • 1/ Bỏ điều 4 Hiến pháp. Dân tộc Việt Nam đã bị cản bước tiến vì những bản Hiến pháp trong quá khứ hơn 60 năm qua, của cả hai miền Việt Nam, đều có những điều khoản loại bỏ đóng góp của công dân vì quan điểm chính trị khác biệt.
  • 2/ Bỏ những luật lệ xử phạt công dân phát biểu quan điểm chính trị, cụ thể là các điều 79 và 88 của Bộ Luật hình sự. Phóng thích tất cả những tù nhân đã bị kết án vi phạm những điều luật này.
  • 3/ Sửa đổi hay ban hành luật để quyền tự do thông tin, báo chí được tôn trọng.
  • 4/ Ban hành những đạo luật về tổ chức, sinh hoạt của các đảng chính trị.
  • 5/ Ban hành những đạo luật về bầu cử Quốc hội với những bảo đảm cho các đảng chính trị được quyền tham gia tranh cử. Một quốc hội mới sẽ bầu chọn Thủ tướng là người lãnh đạo, lập nội các để điều hành guồng máy quốc gia.

Thời gian cần có và đủ cho những thay đổi này tôi cho tối đa 2 năm. Sau đó chúng ta mới có thể hy vọng và tin vào tương lai đất nước sẽ vươn lên trong vòng 10 hay 20 năm tới. Còn không, tôi e ngại mức độ phát triển của Việt Nam cũng vẫn ở vị trí như hiện nay so với thế giới.

*

2. Nhìn lại chút kỉ niệm

Tôi vẫn còn nhớ rõ chuyện liên quan đến bài viết đầu tiên của mình trên talawas. Đó là bài điểm sách “Nếu đi hết biển” của đạo diễn Trần Văn Thuỷ đăng ngày 30.01.2004. Bài đưa lên mạng tôi đọc được một lần, sáng hôm sau đọc lại thấy bài bị rút ruột, tựa còn đó nhưng bấm vào chỉ thấy trang mạng trắng. Mà trong cùng ngày chỉ có bài của tôi bị thế thôi.

Phạm Thị Hoài, 2004

Ngay lúc đó tôi có cơ duyên gặp chị Phạm Thị Hoài tại nhà một người quen ở Mỹ, nhân dịp chị đến nói chuyện về văn học Việt Nam tại Đại học Berkeley. Tôi hỏi bài viết của mình có vấn đề gì mà không hiểu tại sao mới lên mạng thì lại bị rút ruột. Chị điện ngay về Đức, nói tiếng Đức với người lo kĩ thuật mà tôi không hiểu gì, để giải quyết trục trặc này. Nhưng cho đến nay tôi cũng chưa rõ vì sao có sự việc bài mình bị rút ruột. Sau này, có dịp nói đến duyên ngộ với talawas, tôi hỏi lại chị Hoài về chuyện này nhưng vẫn không có câu trả lời.

Hôm đó tôi đã bàn luận nhiều với chị về sinh hoạt truyền thông, báo chí trong và ngoài nước để hiểu chủ trương sinh hoạt của chị trước khi đóng góp bài cho talawas. Tôi đã chọn talawas để trao gửi những đứa con tinh thần của mình, 90 bài viết, vì tin rằng chúng sẽ được nuôi dưỡng, chăm sóc và nếu có khen chê cũng trong tinh thần giáo dục, tự do thông tin, tranh luận một cách hài hoà, xây dựng, tôn trọng nhau dù có khác biệt tầm nhìn, quan điểm. Cũng từ đó talawas trở thành thân quen và là mảnh vườn chữ nghĩa có nhiều thông tin, nghị luận, văn hoá đa dạng, đa sắc mà tôi vào đọc mỗi ngày. Chính vì nét phong phú về quan điểm nên talawas có nhiều người đóng góp, có nhiều bạn đọc khắp thế giới và cả trong nước dù độc giả tại Việt Nam phải khó khăn vượt tường lửa.

Cuối năm 2008, sau khi talawas loan báo tạm ngừng hoạt động mấy tháng, tôi nhận thư của chị Phạm Thị Hoài thông báo về sự kiện chuyển đổi hình thức hoạt động. Qua thư mời và những điều lệ sinh hoạt nhận được, trong đó có việc cho độc giả tự do đóng góp ý kiến, tôi e ngại talawas blog có thể trở thành một diễn đàn dễ bị lạm dụng qua những phản hồi lạc đề hay biến thành nơi xả rác như nhiều mạng khác. Tôi quan tâm và có những thảo luận với chị và được vấn an: “Anh yên tâm, talawas sẽ không trở thành thùng rác”.

Tôi tiếp tục đóng góp cho talawas như là một blogger của mạng. Đến nay, kể cả bài viết này, tôi có 65 bài viết cho talawas blog và tương đối hài lòng với sinh hoạt trên talawas tuy đã có những lần phải lên tiếng để tránh tình trạng lạc đề hay “cãi lấy được”. Tinh thần talawas hợp với tôi vì tôi biết ở đó dù có khác biệt với nhau nhưng hầu hết những ai vào sân chơi này đều biết tôn trọng nhau. Qua talawas tôi đã có dịp quen biết thêm nhiều người, trong cũng như ngoài nước, và đã chia xẻ với nhau những quan điểm, nhận định về một số vấn đề của đất nước, của cộng đồng.

*

3. Chia tay cùng talawas

Không như hai năm trước talawas chỉ tạm đình bản, lần này talawas sẽ ngừng thở, từ giã các tác giả và độc giả sau 9 năm góp mặt. Xin mượn ca từ của Trịnh Cộng Sơn để chia tay talawas.

Những hẹn hò từ nay khép lại
Thân nhẹ nhàng như mây
Chút nắng vàng giờ đây cũng vội
Khép lại từng đêm vui
Đường quen lối từng sớm chiều mong
Bàn chân xưa qua đây ngại ngần
Làm sao biết từng nỗi đời riêng
Để yêu thêm yêu cho nồng nàn
Có nụ hồng ngày xưa rớt lại
Bên cạnh đời tôi đây
Có chút tình thoảng như gió vội

Trong tôi, talawas đã là những nụ hồng đem lại cho đời những niềm vui, những sắc mầu tươi đẹp.

Cám ơn chị Phạm Thị Hoài và các bạn đã điều hành sinh hoạt talawas trong 9 năm qua. Cũng cám ơn bạn đọc của tôi trên diễn đàn này từ 6 năm qua.

Hy vọng hương hoa talawas sẽ lan toả và một ngày không xa chúng ta có cơ hội gặp lại nhau trong vườn hoa tươi những sắc mầu trên quê hương Việt Nam. Lúc đó sẽ vui biết bao.

Berkeley một ngày đầu mùa mưa, tháng Mười 2010.

© Buivanphu 10.2010

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in chính trị Việt, văn học nghệ thuật, đời sống. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s