Lưu Hiểu Ba: ngọn đuốc nhân quyền ở Trung Quốc

Bùi Văn Phú

Lưu Hiểu Ba, khôi nguyên Nobel Hoà bình 2010

10 tháng 12 là ngày tuyên dương bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, một văn kiện với những công ước kèm theo về quyền chính trị, kinh tế, giáo dục do Liên hiệp quốc ban hành năm 1948 và đã được nhiều quốc gia trên thế giới phê chuẩn. Tính đến nay bản Tuyên ngôn tròn 62 tuổi và đang là kim chỉ nam cho các chính phủ tham khảo để ban hành và thực thi những chính sách nhằm thăng tiến quyền căn bản của con người trên thế giới.

Cũng ngày này năm nay ở Oslo, thủ đô Na-Uy có buổi lễ trao giải Nobel Hoà bình, nhưng người được giải không thể đến dự và cũng không có thân nhân đại diện để nhận giải. Chiếc ghế dành cho khôi nguyên sẽ trống.

Sự việc Ủy ban Nobel Hoà bình quyết định trao giải cho ông Lưu Hiểu Ba, một nhà tranh đấu dân chủ ở Trung Quốc đang bị án tù 11 năm vì kêu gọi dân chủ hoá đất nước đông dân nhất hoàn cầu đã khiến Bắc Kinh bực tức lên án, kể cả việc hù doạ chính quyền Na-Uy trước ngày giải thưởng được công bố vào đầu tháng Mười vừa qua. Tuần trước Trung Quốc quyết định chấm dứt các thảo luận với Oslo để phản đối.

Trung Quốc đã trở thành một cường quốc kinh tế và đang có ảnh hưởng lớn ở châu Á, châu Phi và có quan hệ thương mại ngày càng phát triển với châu Âu, châu Mỹ, nhưng phản ứng gay gắt của lãnh đạo nước này trước việc Lưu Hiểu Ba được trao giải chỉ làm trò cười cho chính phủ các nước tự do dân chủ. Ở những quốc gia này giới lãnh đạo đều hiểu rằng quyết định của Ủy ban Nobel Hoà bình là một quyết định hoàn toàn độc lập, chính quyền Oslo không có sức ép gì liên quan đến việc trao giải và cũng không thể can thiệp được vào việc chọn hay không chọn một nhân vật hay tổ chức trong số những ứng viên đã được đề nghị cho giải thưởng cao quí này.

Với sự vắng mặt của người được giải và sự kiện không có cả đại diện là một điều gây chú ý. Kể từ năm 1936, khi Nazi ngăn cấm người được giải đi Oslo, đây là lần đầu tiên chiếc ghế dành cho khôi nguyên Nobel Hoà bình lại bị bỏ trống.

Trong quá khứ đã có những khôi nguyên không thể đến dự vì hoàn cảnh và điều kiện chính trị tại quốc gia nơi người được giải sinh sống. Như trường hợp khoa học gia Liên-Xô Andrei Sakharov vào năm 1975, lãnh đạo Công đoàn Đoàn kết Ba Lan Lech Walesa năm 1983 hay nhà tranh đấu cho dân chủ Myanmar là bà Aung San Suu Kyi năm 1991. Dù không được phép rời quê nhà đi Na-Uy nhận giải, hay vì lo sợ ra đi sẽ không có cơ hội trở về nguyên quán, nhưng những người được trao giải vẫn có thể gửi đại diện là người phối ngẫu hay thân nhân thay mặt đi dự.

Trường hợp Lưu Hiểu Ba thì đã bị chính quyền Bắc Kinh gay gắt làm khó dễ. Ngay sau khi giải thưởng được công bố, vợ ông là Lưu Hà được phép đi thăm để thông báo cho chồng còn trong tù và sau đó bà đã bị giam lỏng. Mọi liên lạc của vợ ông và anh em trong gia đình với thế giới bên ngoài bị cắt đứt. Nhà nước đã không cho phép bà hay bất cứ người thân nào, kể cả những người đã đồng ý với Lưu Hiểu Ba kí tên vào Linh bát Hiến chương kêu gọi dân chủ hoá Trung Quốc, có cơ hội rời quê hương vì e ngại họ có thể thay mặt Lưu Hiểu Ba nhận giải hoặc chỉ để tham dự buổi lễ tổ chức tại thị sảnh thành phố Olso vào ngày 10.12.

Trung Quốc còn tạo áp lực với nhiều quốc gia để chính phủ các nước tẩy chay buổi lễ. Trong số 65 đại diện ngoại giao được mời, 19 chính phủ cho biết họ sẽ không gửi đại sứ đến dự, trong đó có Việt Nam, Philippines, Cuba, Pakistan, Russia, Sudan, Tunisia, Venezuela, Egypt.

Bằng một hình thức phản đối khác, chính quyền Trung Quốc vừa lập ra giải Hoà bình Khổng Tử và người đầu tiên được chọn là Liên Chan, cựu phó tổng thống Đài Loan.

Biểu tình phản đối Trung Quốc vi phạm nhân quyền trong dịp Đuốc Thế vận hội Beijing 2008 đến San Francisco (Ảnh Bùi Văn Phú)

Nhìn lại lịch sử giải Nobel Hoà bình, những khôi nguyên ít nhiều cũng đã giúp thăng tiến nhân quyền, bình đẳng, hoà bình, dân chủ cho đất nước của họ. Hoa Kỳ có Mục sư Martin Luther King Jr., Ba Lan có Lech Walesa, Nam Hàn có Kim Dae-jung, Nam Phi có Giám mục Desmond Tutu, Nga sô có Andrei Sakharov và Mikhail Gorbachev. Hay nếu chưa có dân chủ, tự do thì khôi nguyên của giải cũng như ngọn đuốc để thế giới nhìn vào và quan tâm hơn đến ước vọng của người dân nơi đó như trường hợp bà Aung San Suu Kyi của Myanmar.

Trung Quốc muốn trở thành cường quốc, hoà nhập với thế giới thì không thể tiếp tục chà đạp những quyền căn bản của con người bao gồm tự do phát biểu chính kiến. Ở những nước cộng sản còn lại, trong đó có Trung Quốc, người dân thường bị kết tội “âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân” khi họ lên tiếng phát biểu quan điểm trái nghịch với nhà nước hay đòi hỏi dân chủ, cải cách chính trị.

Quyết định của Ủy ban Nobel Hoà bình khi trao giải cho Lưu Hiểu Ba không phải là một sự “can thiệp thô bạo vào nội bộ Trung Quốc” hay là “trò hề nhằm chống Trung Quốc” như quan chức Bắc Kinh lên tiếng phản bác.

Với giải Nobel Hoà bình trao cho nhà tranh đấu dân chủ Lưu Hiểu Ba, phát triển kinh tế của Trung Quốc có tăng trưởng thì nhân quyền ở đó cũng sẽ được thế giới chú ý đến hơn. Dù Bắc Kinh có thích chuyện này hay không.

© 2010 Buivanphu

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in đời sống and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to Lưu Hiểu Ba: ngọn đuốc nhân quyền ở Trung Quốc

  1. Pingback: LƯU HIỂU BA : NGỌN ĐUỐC NHÂN QUYỀN Ở TRUNG QUỐC « Ngoclinhvugia's Blog

  2. Chào các bác.

    Mải đọc 1 bài viết của Đông La đăng trên web của Hội Nhà văn Việt Nam có tựa đề về vụ Cù Huy Hà Vũ, không ghé qua com với các bác được. Bài này đọc rồi thấy Đông La phản bác mạnh cả Bauxit, nhà Văn Chu Hảo, ông Phạm Toàn.

    Tôi có đăng lại bài viết đó trên baobien.wordpress.com và có nhận xét thú vị. Mời các bác ghé qua com cho vui cửa nhà nhé. Thanks

  3. DÂN OAN says:

    Dân Hoà Lan cho Đại sứ Trung Quốc, sư phụ cộng sản Việt Nam ăn một quả lừa.

    Nguời Tây phuơng vốn hoà nhã. Thế nhưng, sự hung hăng, xấc láo của Bắc Kinh truớc giải Nobel Hoà bình 2010 trao cho Lưu Hiễu Ba đã khiến dư luận Châu Âu bực bội, phẫn nộ.

    Sau đây là cách thức họ biểu lộ sự phẫn nộ một cách sáng tạo và đầy lý thú. (Chú ý: Rõ ràng nguời khách lạ một mặt ăn nói cuời cợt vui vẻ, một mặt dẫn câu chuyện theo ý muốn mình thật tài tình, áp đảo Đại sứ Trung Hoa, dù là một tay ngoại giao).

    Mời xem video khá buồn cười dưới đây:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s