Bánh chưng, tràng pháo, bóng cà-na

Bùi Văn Phú

Tết và Super Bowl là nét giao lưu giữa văn hoá Việt và thể thao Mỹ

Chiều Chủ Nhật vừa qua gia đình tôi và người thân cùng bạn bè tụ họp trước màn hình ti-vi coi trận đấu bóng cà-na vô địch nước Mỹ lần thứ 45, gọi là Super Bowl XLV. Vì là Mồng 4 tháng Giêng ta nên đây cũng là dịp anh em xum họp đón Tết Tân Mão.

Trận đấu diễn ra ở sân vận động Thành phố Arlington, Texas với 103 nghìn khán giả, được khai mạc lúc 3 giờ 30 chiều giờ California với bài hát God Bless America – Thượng Đế chúc lành cho nước Mỹ – theo sau là quốc ca do nữ ca sĩ Christina Aguilera cất giọng. Chỉ chuyện cô ca sĩ này hát quốc ca Hoa Kỳ thôi cũng đã nảy sinh ra những trò đánh cá xem cô hát kéo dài bao nhiêu giây đồng hồ để tính điểm ăn thua. Kể từ giây phút đó cả trăm triệu người Mỹ chăm chú vào màn hình vì sự lôi cuốn của môn thể thao với bản sắc rất Mỹ, hồi hộp theo dõi những đường banh vì nhiều người xem bóng cà-na ngoài giải trí còn đánh cá thắng thua ít nhiều.

Cá cược banh cà-na có nhiều loại và xoay quanh các trận đấu trong suốt mùa thể thao kéo dài từ tháng Chín đến cuối tháng Giêng. Đánh cá cúp vô địch có nhiều cách, từ dựa theo số hàng đơn vị của điểm hai đội đến cách banh được “touch down”, dịch nôm na tiếng Việt là “lọt vào vùng chiến thắng” do ném bắt hay ủi chạy tới đích để được 6 điểm, sau đó nếu đá lọt vào khung thành thì được thêm 1 điểm nữa. Lại có những trò cá độ, tức đánh cá số điểm hơn kém – under hay over – một mức nào đó của tổng số điểm hai đội khi kết thúc từng hiệp và chấm dứt trận đấu. Lối đánh cá bóng cà-na giống như người Việt chơi số đề qua nhiều cách chọn những con số khác nhau để đặt tiền.

Trận vô địch ngoài chuyện cá độ với Las Vegas là những màn đánh cá rất phổ thông theo cách chọn ô được tổ chức ở nơi làm việc từ vài hôm trước hay giữa bạn bè đang tụ họp tại nhà ngay trước giờ khai mạc.

Vừa đến nhà, cậu em cho biết ngay mỗi gia đình bỏ vô 20 đô-la và được chọn 8 trong số 100 ô, mỗi ô trị giá 2 đô 50 xu thành tổng số tiền là 250 đô. Những số của hai đội đều được thực hiện theo cách chọn ngẫu nhiên giữa 0 và 9. Ba hiệp đầu ai thắng thì được 50 đô, hiệp cuối cùng là 100. Trò đánh cá này mọi người đều có thể chơi dù không biết luật đấu bóng, cứ nhìn con số hàng đơn vị trong bảng điểm sau mỗi hiệp là biết ai ăn đánh cá.

Tôi luôn tin vào chuyện may rủi nên mỗi năm bỏ vài chục đô vào cách chọn ô hên xui này và đã có những thắng thua. Ngoài ra tôi còn cá thêm 20 đô, chọn Packers đoạt cúp mà không tính điểm hơn kém.

Trước giờ khai mạc trận đấu gia đình đốt một tràng pháo, nổ giòn trước cửa để mừng năm mới. Đám trẻ con reo hò vì thích xem pháo nổ.

Ngày có trận Super Bowl cũng là lúc Tết đang về trên đất Mỹ nên nhiều gia đình Việt gom hai sinh hoạt vào một. Riêng đối với những người lo tổ chức đón Tết mừng xuân cho cộng đồng thường tránh ngày Super Bowl hoặc tránh có sinh hoạt vào giờ trận đấu bóng diễn ra vì sẽ vắng khách du xuân. Super Bowl ảnh hưởng xấu đến các hội chợ Tết không thua gì thời tiết mưa bão.

Trưa nay tôi ghé Hội Tết Fairgrounds ở San Jose thấy không khí vắng vẻ hơn hôm trước, tuy là một ngày trời xanh trong, nắng đẹp và nhiệt kế lên đến gần 80 độ F. Trong khi đó 3 giờ chiều hôm qua ở đây bãi đậu xe không còn chỗ trống. Cả vạn người đã du xuân, trẩy hội đầu năm. Bên Chợ Hoa Xuân ở khu Little Saigon trên đường Story hôm qua cũng tràn ngập đồng hương vui chơi, thưởng thức văn nghệ xuân với Như Quỳnh, Vũ Khanh, Trần Thái Hoà trong tiếng pháo rộn ràng liên thanh vọng qua từ khu Grand Century. Sang ngày Chủ Nhật Hội Hoa Xuân đã đóng cửa.

Lái xe đến nhà cậu em, xa lộ vắng xe. Nhiều người ở nhà chuẩn bị xem đấu bóng. Banh cà-na là một nét đặc thù của văn hoá Mỹ vì môn thể thao này không mang tính phổ thông toàn cầu. Cả thế giới chỉ có Mỹ đấu bóng cà-na. Từ năm 1967 các đội banh được chia ra làm hai liên đoàn AFC và NFC đấu các trận vòng loại để cuối cùng mỗi liên đoàn còn một đội vào tranh chức vô địch gọi là Super Bowl. Bang California có 3 đội banh cà-na, riêng Vùng Vịnh San Francisco có đội Oakland Raiders và San Francisco 49ers đã nhiều lần đoạt cúp vô địch, Raiders 2 lần và 49ers 4 lần.

Báo Contra Costa Times ở vùng Vịnh San Francisco đưa tin đội Packers đoạt cúp Super Bowl XLV với vận động viên mang số 12 Aaron Rodgers được bầu chọn là người chơi bóng cà-na hay nhất trong năm

Đi xem Super Bowl XLV có cựu Tổng thống George W. Bush. Trong khi đó Tổng thống Barack Obama tổ chức ăn nhậu, chẳng cao sang gì, cũng hot dog, hamburger, chip và đồ chấm cùng bia các loại và mời trăm khách vào Bạch Cung cùng gia đình ông theo dõi trận tranh tài giành cúp vô địch năm nay. Không thấy truyền thông đưa tin Tổng thống Obama có đánh cá gì không, tuy ông ủng hộ đội Packers của thành phố Green Bay.

Sau bốn giờ theo dõi trận đấu với anh em và bạn bè, có lúc cụng ly, bắt tay nhau reo hò ăn mừng; có lúc hồi hộp vì những đường banh có thể đảo ngược kết quả thắng thua trong những phút chót. Cuối cùng Packers đánh bại Steelers với số điểm 31-25, coi như khá sát nút, đoạt cúp vô địch lần thứ tư. Trò chơi ô cá cược không đem lại cho tôi chút hên, nhưng kết quả sau cùng tôi thắng 20 đô, như thế là huề. Phần nhà tôi, thắng được 90 đô ở nơi làm việc.

Hết xem tranh tài thể thao, chúng tôi tiếp tục ăn tết rồi mở sòng bầu cua cá cọp, bàn binh xập xám.

Trong không khí giao lưu giữa thể thao Mỹ và văn hoá Việt tôi sửa lại hai câu đối truyền thống cho hợp tình, hợp cảnh:

Thịt cá, bia rượu, ô cá cược
Bánh chưng, tràng pháo, bóng cà-na

Mùa banh cà-na đã qua đi nhưng không khí vui xuân đón Tết vẫn còn vì hai tuần nữa, ngày 19.02 có diễn hành đón năm mới của người Hoa dưới phố Tàu San Francisco và 20.02 là Diễn hành Xuân của người Việt ở downtown San Jose.

(Ảnh trong bài của tác giả)

© 2011 Buivanphu

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in cộng đồng, người Việt hải ngoại, đời sống and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s