Hè về nhớ mùa cây trái

Bùi Văn Phú

Nón lá trong vườn cây trái ở California

Tôi sinh ra và lớn lên ở Sài Gòn nên không có nhiều dịp về miệt vườn.

Ngày còn ở trung học, 40 năm về trước, đã vài lần cùng chúng bạn cúp học Thứ Bẩy phóng xe lên Búng ở Lái Thiêu hái trái cây. Khi sắp đến vườn, xe phải chạy qua chiếc cầu khỉ bắc ngang một con rạch thì hơn chục nam sinh không đèo nhau nữa, một nửa đi bộ qua trước, còn bạn nào chạy xe thì vừa qua cầu vừa run. Có bạn Nghĩa lúc đi vào không hiểu run rẩy thế nào mà xe nghiêng rớt xuống rạch, các bạn xúm nhau kéo lên, giúp lau chùi máy cho khô rồi chạy tiếp. Khi trở ra Nghĩa lại cũng té nữa. Từ đó chúng tôi gọi bạn là “Nghĩa cầu khỉ” để phân biệt với “Nghĩa trưởng lớp” và “Nghĩa cao bồi”.

Vườn cây Lái Thiêu có bòn bon, dâu da, chôm chôm, dừa xiêm. Chúng tôi hái ăn no nê rồi mua ít đem về làm quà cho cha hiệu trưởng và các thày có giờ dạy vào Thứ Bẩy để rồi phải nghe mắng về tội không chú tâm học hành, chuẩn bị thi cử mà rủ nhau trốn học đi chơi.

Không biết ngày nay với nhiều thay đổi trong đời sống xã hội Việt Nam từ hơn 30 năm qua ở quê nhà còn có những vườn cây trái như ở Búng ngày xưa không?

Nhìn hình trong bài với nón lá, cây trái xanh tươi chắc bạn nghĩ đó là miệt vườn quê nhà. Không đâu. Đó là trong một vườn mận đỏ ở Brentwood cách San Francisco chừng một giờ lái xe.

Cuối tuần qua mấy gia đình quen rủ nhau đi hái trái cây. Vào vườn, ngoài tiếng Anh còn nghe rổn rang tiếng Mễ, tiếng Miên, tiếng Hoa, tiếng Việt ơi ới gọi nhau khi tìm được một cây có nhiều trái chín. Tôi đang ở trên cây hái trái, nhìn xuống bất chợt giữa những tàn lá xanh, những chùm trái đỏ thấy chiếc nón lá chuyển động trong nắng và cả khung trời kỉ niệm cũ như hiện về. Ở đây đang là mùa mận đỏ (cherries), mùa quả mơ (nectarines) và đào hột (peaches). Ai thích trái nào thì vào vườn đó. Những chùm trái chín chỉ cao hơn tầm mắt, muốn hái ăn bao nhiêu cũng được. Khi ra mang về bao nhiêu chủ vườn sẽ tính tiền bấy nhiêu, $2 một cân so với ngoài siêu thị giá $1.59 thì cũng không đắt lắm.

Chúng tôi hái hơn lưng thùng rồi ngồi lựa ra những quả to, ngon, ngọt để mua đem về. Những trái mận đỏ chót mà một lần người nhà sang Mỹ chơi, khi về đem theo mấy cân trong hành lí xách tay để làm quà vì ở Việt Nam loại trái này rất quí. Cũng như nho xanh không hột thường được bố mẹ tôi mang về cho con cháu ở quê nhà. Ngược lại, có lần mẹ tôi từ Việt Nam trở lại Hoa Kỳ, đón mẹ lên xe xong xuôi bà mới lần trong người ra vài trái măng cụt đưa cho nhà tôi vì biết cô thèm loại trái này và đã lâu không được ăn. Tôi giải thích cho mẹ biết việc mang cây trái vào Việt Nam thì không sao nhưng mang ngược về Mỹ là vi phạm luật, có thể bị phạt. Bà nghe và chỉ tủm tỉm cười mãn nguyện vì đã qua mặt được hải quan.

Lựa trái chín ngọt mới mua

Món ăn cũng như cây trái trở nên ngon vì không nhàm chán, ít có dịp được ăn thì ngon và quí. Tôi nhớ ngày mới qua Mỹ ăn táo, cam, nho lúc nào cũng thấy thơm ngon, ngọt ngào từng miếng trong miệng. Sau vài năm, tôi thèm một múi mít tươi, một quả na, một trái chôm chôm hay nhãn lồng. Có đến mươi năm tôi không được ăn những loại trái cây thơm ngon này, có chăng là hàng đóng hộp từ Thái Lan nhập vào Mỹ, khi ăn chỉ đọng lại trong miệng vị ngọt của đường hơn là mùi thơm cây trái tươi.

Thập niên 1980 tôi có dịp đến Thái Lan. Xe vào trung tâm thành phố thấy những người bán hàng rong quang gánh hai đầu với nhiều loại trái cây thân thương như mít, xoài tượng, ổi xá lị đã xa cách bao năm. Nhận phòng khách sạn xong tôi loanh quanh ra công viên, dừng lại bên những gánh hàng rong mua mỗi thứ một ít và tận hưởng hương vị thơm ngọt cho thoả nỗi nhớ cây trái quê nhà. Tôi thích nhất mít. Sau khi có nhiều dịp ăn mít Thái, so sánh với mít Việt tôi thấy cây trái quê nhà chưa đạt chất lượng bằng.

Mười năm trước các cửa hàng Á Đông ở Oakland, San Jose có mít, sầu riêng tươi nhập từ Thái Lan. Cũng có lúc có na, măng cụt, chôm chôm từ Việt Nam. Nhưng không hiểu sao nay chỉ còn sầu riêng Thái đông lạnh. Các loại cây trái kia không còn bán vì không tiêu thụ được nhiều do bởi giá cao hay vì kém chất lượng nên không hấp dẫn được đông người mua? Lúc đó, mít tươi Thái Lan giá gần 4 đô-la một cân. Na, măng cụt Việt Nam tính ra hơn một đô một trái.

Bây giờ các siêu thị cũng có đủ các loại hoa quả Á Đông, nhưng nhiều loại trồng dưới nam Mỹ. Vẫn còn nhãn lồng, sầu riêng Thái Lan, nhưng xoài nhập từ Peru, táo Chile, chuối Guatemala; đu đủ, dưa hấu, mít Mexico với giá phải chăng. Mít Mễ bán ở San Jose chưa đến 1 đô một cân.

Một bạn sống ở San Diego kể rằng từ chục năm qua có một người Việt ở Mỹ đã xuống Mexico thuê đất trồng nhiều loại cây trái nhiệt đới trong đó có mít, chôm chôm và nghe nói sẽ có thanh long trong tương lai gần. Cách đây chừng hai tháng, tin tức cho biết sẽ có nhiều loại cây trái miệt vườn Việt Nam vào thị trường Mỹ. Tôi đang trông chờ được thưởng thức hương hoa quê nhà nhiều hơn vì tôi thích ăn rau xanh và cây trái mỗi ngày. Vừa ngon, vừa tốt cho sức khoẻ. Như người Mỹ thường nói: “An apple a day keeps the doctor away” – ý nói ăn nhiều hoa quả thì không phải gặp bác sĩ.

(Ảnh trong bài của tác giả)

© 2011 Buivanphu

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in tản văn, đời sống and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s