Chào dì lần cuối

Bùi Văn Phú

Tôi quen biết ông bà Vũ Bình Nghi, mà tôi gọi là chú dì, từ năm 1988.

Khi đó chú dì và gia đình từ trại tị nạn Galang tới Mỹ định cư được đôi ba năm và còn đi học tiếng Anh tại Hội Ngư phủ là một cơ quan xã hội giúp người tị nạn ở Oakland, còn tôi cũng mới về lại Hoa Kỳ sau thời gian công tác ở Đông nam Á và làm việc trong văn phòng hội.

Gặp nhau, biết chú lúc đó làm cho tờ Việt Nam ở San Jose nên chúng tôi thân với nhau vì tôi cũng thường viết báo.

Sau thời gian cộng tác ở các báo Việt Nam, báo Đông Nam Á chú Nghi ra tờ tuần báo riêng lấy tên Rao Vặt, rồi đổi tên thành Thời Báo như ngày nay, lúc đó tôi mới biết dì nhiều hơn. Hỏi chuyện thì ra dì cũng gốc Ngã ba Ông Tạ, Nghĩa Hoà. Chính gốc bắc kỳ di cư như bố mẹ tôi và dì thuộc lớp người lớn tuổi hơn tôi nhiều.

Khoảng thời gian chú bắt đầu làm cho tờ Đông Nam Á, sáng sớm trên đường đi làm tôi thường ghé vào căn hộ của chú dì ở Oakland, đưa bài mới viết xong tối trước để chú đem xuống toà báo trong ngày, cho đánh máy, tối đem báo đi in. Sáng hôm sau phát hành. Tôi hay gặp dì vào những buổi sáng đó vì nhiều khi chú chưa thức giấc vì tối thức khuya ở toà soạn. Một phụ nữ bé nhỏ, trên khuôn mặt luôn có nụ cười. “Chào dì. Phú gửi bài cho chú.”, “Cám ơn Phú”. Chào hỏi, nói với nhau chỉ có thế vì tôi phải vội đến trường.

Khi làm tờ Rao Vặt, toà soạn trên đường Santa Clara ở San Jose, gần công viên Roosevelt, là lúc gia đình chú cũng dọn về Milpitas cho tiện việc di chuyển, làm ăn.

Không thể sáng sớm ghé nhà đưa bài cho chú nữa, toà soạn mua cho tôi một máy fax để gửi bài. Từ đó, cuối tuần có dịp đi San Jose tôi thường ghé toà soạn, gặp chú dì nói chuyện lâu. Chuyện thời sự, chuyện cộng đồng, chuyện báo bổ với chú. Chú kể chuyện về những ngày viết báo Xây Dựng của cha Nguyễn Quang Lãm, toà báo ở cạnh quán cà-phê Thăng Long nổi tiếng nhất khu Ngã Ba Ông Tạ. Dì nhắc lại những ngày sống ở Việt Nam đi lễ chiều Chúa Nhật tại Đền Thánh Vinh Sơn do cha Lãm chủ sự. Hỏi ra mới biết nhà dì và nhà tôi ở trên cùng một con đường trong khu 9 và khu 10 của xứ Nghĩa Hoà, cách nhau chỉ dăm phút đi bộ.

Dì kể ngày còn bé đi hát nhà thờ, tham gia hội Con Đức Mẹ, dâng hoa, dâng hạt, rước kiệu. Chúng tôi ôn lại nhiều kỉ niệm về sinh hoạt họ đạo quê nhà, về các cha, các ông quản nhà thờ.

Dì lập gia đình, giã từ xóm ngõ theo chồng. Sinh được chín người con. Gần một thập niên sau ngày miền Nam rơi vào tay cộng sản, chú dì đưa gia đình vượt biển đến Mỹ tìm tự do, lập nghiệp như nhiều người khác.

Tờ Thời Báo là tiêu biểu của công việc làm báo kiểu gia đình của người Việt ở Mỹ. Khi toà soạn dọn về góc đường số 10 và E. Santa Clara ở ngay phố chính của San Jose thì cũng là lúc làng báo Việt ở đây nở rộ với cả chục tờ báo. Thời Báo cũng phát triển từ tuần báo lên thành báo phát hành 5 số mỗi tuần, từ thứ Ba đến thứ Bảy, nay đã được 5857 số. Chú lo nội dung bài vở, dì coi như vừa làm thư kí toà soạn kiêm luôn giám đốc thương vụ quảng cáo, tiếp thị, kế toán.

Mỗi lần đến toà soạn, gặp dì tôi chào hỏi: “Chào dì. Dì khoẻ không?” và luôn nhận được nụ cười, cùng lời đáp: “Cũng khoẻ. Còn Phú, Hương và hai cháu thì sao?”. Thỉnh thoảng trông nét mặt dì xanh yếu, hỏi thăm thì vẫn một nụ cười và lời đáp nhỏ nhẹ: “Hôm nay không được khoẻ.”

Khi nhà tôi và các cháu cùng ghé toà soạn, chú dì luôn ân cần đón tiếp. Gia đình tôi từ ngày cưới nhau, đến những dịp rửa tội, thôi nôi các cháu, hay có tang cũng đều có chú dì ghé chơi, thăm hỏi. Cộng tác thường xuyên, thân thiết với chú dì nên nhiều người tưởng chúng tôi là bà con thân thuộc. Không phải thế, chỉ là người cùng xóm ngõ ở quê nhà nhưng chẳng quen biết nhau trước cho đến khi có cơ duyên gặp nhau ở Oakland. Hơn hết, giữa chúng tôi là đam mê sinh hoạt báo chí với những thông tin sốt dẻo, trung thực để Thời Báo phát triển, có lúc số cuối tuần dày đến 50, 60 trang.

Từ những ngày chưa có Internet, chưa có phông chữ Việt trên bàn máy tính, chưa liên lạc bằng email, dì đã đánh máy rất nhiều bài của tôi gửi đến toà soạn qua bưu điện, máy fax để đăng trên những trang báo này.

Căng thẳng nhất là loạt bài phỏng vấn “Việt Nam nhìn từ hai phiá” tôi thực hiện cho Thời Báo Xuân Mậu Dần 1998. Việc biên tập các bài phỏng vấn Tổng Lãnh sự Nguyễn Xuân Phong và Thẩm phán Phan Quang Tuệ có nhiều sửa chữa cho đến trước khi đưa báo đi in. Chính dì là người đã phải thức khuya đánh máy những sửa chữa đến phút chót để hoàn chỉnh loạt bài.

Loạt bài phỏng vấn đăng lên và gặp phản ứng sôi nổi trong cộng đồng. Biểu tình, la hét trước toà soạn. Gọi điện thoại hăm doạ, sỉ vả, chửi bới. Thời gian đó tôi thấy dì xuống tinh thần, vì là người nhắc điện thoại của toà báo để phải nghe chửi nhiều nhất. Quyết định về nội dung tờ báo là chú. Nhưng qua những lần nói chuyện, tôi biết trong công việc hàng ngày của toà soạn dì đã nghe nhiều điều nói phải, nói trái về những bài viết đăng trên Thời Báo. Phỏng vấn đăng trong Thời Báo Xuân Mậu Dần cũng có những điện thoại khen chê, nhưng lần này ngoài tiếng chê còn là những lời chửi bới thô tục nhất của một số người. Dì buồn. Tôi an ủi dì, nói rằng cứ coi những lời chửi bới là vô nghĩa và chỉ những ai không còn lí luận được nữa thì họ mới văng tục, chửi thề.

Dăm năm qua chú dì không còn trực tiếp lo tờ Thời Báo mà đã chuyển công việc qua cho vợ chồng người con trai cả để chú dì có thời gian du lịch hưởng nhàn, đi hành hương cầu xin ơn phước.

Cách đây mấy năm, vợ chồng tôi đi Rome. Chẳng hẹn mà tình cờ lại gặp chú dì theo đoàn hành hương đến Quảng trường Thánh Phêrô trong buổi đón Giáo hoàng Bênidictô XVI. Sau đó chú dì đã đi thăm Đất Thánh, viếng Đức Mẹ ở Lộ Đức, ở La Vang và nhiều nơi khác.

Những năm qua chú dì thường trở về nguyên quán ở Bùi Chu, Phát Diệm. Nơi đó chú dì đã xây nhà họ từ đường, cất nhà riêng chuẩn bị về dưỡng già, cùng lúc dành thời gian, công sức làm việc bác ái, vận động bà con xa gần, bạn bè trong ngoài nước giúp trẻ em mồ côi, yểm trợ các chương trình giáo dục, từ thiện của giáo phận.

Năm rồi gặp lại, thấy dì không khoẻ, tóc thưa đi. Biết dì gặp căn bệnh nguy nan nhưng vẫn nụ cười với mọi người. Dì vui vẻ chấp nhận Thánh Giá cuộc đời.

Lễ phát tang tại nhà quàn Oak Hill San Jose ngày 13.07.2012

Tang quyến

Người quá cố sẽ được an táng tại nghĩa trang họ ở Bùi Chu, Việt Nam

Thứ Hai 09-07-2012 dì vĩnh viễn ra đi sau 68 năm sống ở dương trần. Điện thoại chia buồn cùng gia đình, nghe chú kể những ngày cuối đời dì vui vẻ bên con cháu, ra đi một cách mau chóng và nhẹ nhàng, thanh thản.

Gia đình sẽ đưa dì về Bùi Chu chôn cất ở nghĩa trang họ nhà. Hai lần di cư, đã sống ở cả hai bán cầu. Chuyến trở về lần này của dì là câu chuyện rất thực của lá rụng về cội. Nhưng về đâu cũng không bằng về với Chúa.

Xin chào dì lần cuối. Nguyện cầu cho linh hồn Catarina Alexandria Phạm Trinh Khiết được yên giấc nghìn thu.

© 2012 Buivanphu

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in đời sống and tagged , , , . Bookmark the permalink.

One Response to Chào dì lần cuối

  1. Son Nguyen says:

    Hello anh Phú:

    Cảm ơn anh đã cho đọc bài. Dù không là người công giáo, tôi cũng xin chia buồn với gia đình cô Catarina Alexandria Phạm Trinh Khiết và anh. Nguyện cầu cho Cô chóng về với Chúa.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s