Donald Trump, Hillary Clinton hay ai khác?

Bùi Văn Phú

Ứng cử viên Đảng Dân chủ Hillary Clinton

Ứng cử viên Đảng Dân chủ Hillary Clinton

Ứng cử viên Đảng Cộng hòa Donald Trump

Ứng cử viên Đảng Cộng hòa Donald Trump

Còn hơn một năm nữa mới đến ngày bầu chọn tổng thống Mỹ, nhưng các cuộc tranh luận trực tiếp truyền hình dành cho ứng cử viên đã được tổ chức từ hơn hai tháng qua.

Đảng Cộng hoà đã có ba buổi tranh luận, hai chính và một phụ, vì có đến 17 ứng cử viên. Buổi đầu tiên được tổ chức tại thành phố Cleveland, Ohio hôm 6/8 và gồm hai phần, phần đầu với bảy ứng cử viên có điểm thấp nhất, căn cứ vào 5 cuộc thăm dò dư luận toàn quốc trong vòng nửa năm vừa qua.

Buổi tranh luận phụ dài một tiếng đồng hồ giữa các ứng cử viên là cựu Thượng Nghị sĩ Tiểu bang Pennsylvania Rick Santorum, cựu Thống đốc Texas Rick Perry, Thống đốc Louisiana Bobby Jindal, cựu Chủ tịch Công ty HP Carly Fiorina, cựu Thượng Nghị sĩ Tiểu bang South Carolina Lindsey Graham, cựu Thống đốc Virginia Jim Gilmore và cựu Thống đốc New York George Pataki.

Phần hai cuộc tranh luận được trực tiếp truyền hình gồm 10 ứng cử viên có điểm thăm dò cao nhất là doanh gia Donald Trump, cựu Thống đốc Florida Jeb Bush, Thống đốc Wisconsin Scott Walker, cựu Thống đốc Arkansas Mike Huckabee, Bác sĩ Ben Carson, Thượng Nghị sĩ Tiểu bang Texas Ted Cruz, Thượng Nghị sĩ Tiểu bang Florida Marco Rubio, Thượng Nghị sĩ Tiểu bang Kentucky Rand Paul, Thống đốc New Jersey Chris Christie và Thống đốc Ohio John Kasich.

Lần tranh luận thứ nhì hôm 16/9 chỉ có một buổi tranh luận chính được tổ chức tại Thư viện Ronald Reagan ở miền nam California với 11 ứng cử viên, gồm 10 người trong tranh luận chính lần thứ nhất và thêm cựu Chủ tịch HP Carly Fiorina.

Sau những cuộc tranh luận, Donald Trump vẫn là ứng cử viên cộng hòa dẫn đầu trong các thăm dò dư luận dù ông thường có những phát biểu nảy lửa và gây sốc dư luận.

Trong diễn văn tranh cử hôm 16/6/15 ông phát biểu đại ý rằng di dân đến Mỹ từ Mexico đem theo may túy, tội phạm. Họ là những kẻ hiếp dâm, dù rằng ông thừa nhận cũng có những người tốt. Ông còn đề nghị xây một tường thành dọc biên giới Mỹ-Mexico để ngăn chặn làn sóng di dân vào Hoa Kỳ từ phía nam và ông sẽ buộc chính phủ Mexico phải trả tốn phí cho việc này.

Dư luận bùng lên phản đối, một số cơ sở thương mại, truyền thông đã hủy hợp đồng quảng cáo với Donald Trump.

Trong cuộc tranh luận đầu tiên giữa các ứng cử viên cộng hòa, ký giả Megyn Kelly của Fox News hỏi về việc ông Trump thường gọi phụ nữ là súc vật như heo mập, như chó khiến ông khó ăn khó nói trong buổi tranh luận. Sau đó, khi trả lời phóng viên Don Lemon của CNN, ông Trump tỏ ra rất bực tức với câu hỏi bà Kelly đặt ra cho ông trong tranh luận và ông đã phát biểu một cách hết sức thiếu tôn trọng nữ ký giả qua câu nói: “máu chảy ra từ đôi mắt, từ bất cứ chỗ nào của bà ấy”.

Là người thích khích động giới truyền thông, ông đã chỉ trích kênh truyền hình CNN thiếu trung thực khi đưa tin có ít người tham dự một buổi vận động tranh cử của ông. Tuy nhiên ban biên tập CNN thấy tường thuật của phòng viên là trung thực nên đã không thay đổi bản tin hay cải chính.

Trong một buổi vận động tranh cử khác, chính ứng cử viên Donald Trump đứng trên bục diễn thuyết đã yêu cầu phóng viên CNN quay toàn cảnh buổi tập họp và chiếu lên đài cho thấy rất đông người, cả nghìn, đến nghe ông nói chuyện. CNN đã làm như yêu cầu của ông.

Ông Trump cũng đã từng phê bình đối thủ của mình là bà Carly Fiorina là không có khuôn mặt xinh tươi. Trả lời báo Rolling Stone, ông nói: “Hãy nhìn vào khuôn mặt đó. Có ai sẽ bầu cho không? Bạn có thể tưởng tượng đó là khuôn mặt của tổng thống kế tiếp?!”

Nhiều người cho rằng những phát biểu của Donald Trump mang nặng đầu óc kỳ thị chủng tộc, kỳ thị nam nữ. Thế nhưng các thăm dò dư luận mới nhất cho thấy ông Trump vẫn dẫn đầu trong số ứng cử viên Đảng Cộng hòa, theo sau là Bác sĩ Ben Carson, Thượng Nghị sĩ Marco Rubio và cựu Thống đốc Jeb Bush.

Đảng Cộng hòa đang bị phân chia trầm trọng. Donald Trump làm mưa gió dư luận quần chúng với những tuyên bố nảy lửa, luôn tạo dư luận. Trong khi tại Quốc hội, Dân biểu John Boehner từ chức Chủ tịch Hạ viện đã mấy tuần mà đến nay trong nội bộ chưa chọn được ai thay thế, vì tuy cùng đảng mà có nhiều khuynh hướng chính trị khác nhau, từ cực hữu cho đến trung dung.

Trong tháng 8 và 9 vừa qua, 17 ứng cử viên cộng hòa đã ra mắt bằng ba cuộc tranh luận ở Ohio và California.

Hôm 13/10 Đảng Dân chủ mới trình làng các ứng cử viên của mình qua cuộc tranh luận đầu tiên tổ chức tại Las Vegas, Nevada. Nevada là một trong năm tiểu bang – gồm Ohio, Colorado, Florida và Pennsylvania – mang tính quyết định cho kỳ bầu chọn tổng thống vào tháng 11 năm tới.

Số ứng cử viên Đảng Dân chủ chỉ có 5, với cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton nổi trội nhất, vì năm 2008 bà chỉ thua ứng cử viên Barack Obama sít sao số đại biểu đề cử bà tranh chức tổng thống.

Từ khi tuyên bố tranh cử, bà Clinton coi như không có đối thủ trong sân chơi Đảng Dân chủ. Sau này nổ ra vụ điều tra liên quan đến sự việc là khi còn làm ngoại trưởng bà đã xử dụng hệ thống email riêng để liên lạc, thay vì hệ thống của chính phủ. Điều đó có thể đã làm cho những bí mật về an ninh quốc gia bị kẻ thù nghịch xâm nhập đánh cắp.

Những ứng cử viên khác của Đảng Dân chủ có Thượng Nghị sĩ độc lập Bernie Sanders từ tiểu bang Vermont, cựu Thống đốc Rhode Island Lincoln Chafee, cựu Thống đốc Maryland Martin O’Malley và cựu Thượng Nghị sĩ James Webb của Đàng Dân chủ từ bang Virginia.

Lo ngại vụ email của Hillary Clinton sẽ làm suy yếu khả năng tranh cử của bà, một số lãnh đạo Đảng Dân chủ đã vận động với Phó Tổng thống Joe Biden để ông ra tranh cử. Sau nhiều tham khảo và đắn đo, hôm 21/10 ông Biden đã quyết định không nhảy vào vòng đua.

Về quan điểm và chính sách, qua ba cuộc tranh luận vừa qua, một cách tổng quát các ứng cử viên đều đưa ra quan điểm nói lên sự khác biệt về đường lối của hai đảng.

Liên quan đến thuế: cộng hoà muốn giảm thuế nhà giầu, dân chủ muốn tăng. Cộng hòa cấm phá thai, dân chủ muốn có quyền lựa chọn. Cộng hòa không muốn buộc mọi người phải có bảo hiểm y tế, dân chủ muốn cung cấp dịch vụ y tế toàn dân. Về quyền sở hữu súng, cộng hòa không muốn giới hạn, dân chủ muốn kiểm soát chặt chẽ hơn.

Đối ngoại, tình hình Syria được quan tâm. Cộng hòa cho rằng chính sách của Tổng thống Barack Obama là yếu kém, thiếu quyết tâm. Dân chủ không chủ trương can thiệp nhiều vào các nước, không muốn lính Mỹ phải tham gia chiến đấu.

Trong tranh luận giữa các ứng cử viên Đảng Dân chủ hôm 13/10 hai chữ “Việt Nam” lại được nhắc đến nhiều hơn so với kỳ bầu chọn tổng thống trước. Còn phía Đảng Cộng hòa hai tiếng “Cuba” được nhắc đến vì hai ứng cử viên Marco Rubio và Ted Cruz có liên hệ nguồn gốc với quốc gia cộng sản này.

Thượng nghị sĩ Bernie Sanders là người đã từ chối tham gia quân dịch trong thời chiến tranh Việt Nam, nhân danh một người phản đối cuộc chiến vì lương tâm, khi được hỏi ông có ủng hộ việc Hoa Kỳ tham chiến ở nước ngoài, ứng cử viên Sanders trả lời ông đã ủng hộ việc Hoa Kỳ tham gia cuộc chiến ở Afghanistan, ở Kosovo.

Trong những phát biểu của mình, ứng cử viên James Webb nhắc lại quá khứ phục vụ trong quân chủng Thủy quân Lục chiến và từng tham chiến tại Việt Nam và có con phục vụ quân đội. Năm 2002 ông lên tiếng, với tư cách là cựu Bộ trưởng Hải quân thời Tổng thống Ronald Reagan, không tán đồng chính sách của Tổng thống George W. Bush (con) muốn can thiệp quân sự vào Iraq nên đã gây căng thẳng giữa ông và lãnh đạo Mỹ.

Về điều gì là đe dọa an ninh quốc gia Hoa Kỳ trong lúc này, bà Clinton cho đó là vũ khí nguyên tử rơi vào tay kẻ xấu, ông Sanders cho đó là biến đổi khí hậu còn ông Webb cho đó là việc Trung Quốc đang bành trướng trên biển Nam Trung Hoa, tức biển Đông.

Trả lời câu hỏi ai đã là kẻ thù trong cuộc đời chính trị của mình, ông Webb nói đó là “người lính phe địch [bộ đội cộng sản Bắc Việt] đã ném lựu đạn làm ông bị thương. Nhưng người đó không có ở đây lúc này để nói chuyện với ông ấy.”

Cựu Thượng Nghị sĩ James Webb nói được tiếng Việt, có vợ gốc Việt, bà Hồng Lê, một thuyền nhân vượt biển và hiện là luật sư. Ông học tiếng Việt trong những năm đầu thập niên 1980s với bác Chung ở Annandale, Virginia. Tháng 9 vừa qua có một buổi gây quỹ vận động cho ông ở Hawaii với nhiều người Việt tham gia.

Trong Đảng Dân chủ, ứng cử viên Bernie Sanders được coi là cực tả, Hillary Clinton tiến bộ và sau đó là James Webb.

Từ nay cho đến tháng 2/2016 sẽ còn nhiều cuộc tranh luận giữa ứng cử viên cùng đảng với nhau, nhưng đáng chú ý vẫn là Đảng Cộng hòa với Donald Trump lúc nào cũng ồn ào, gây chú ý qua những phát biểu chẳng nể ai, chẳng sợ phải đụng chạm.

Đến nay phía Đảng Cộng hòa có ứng cử viên Scott Walker đã tuyên bố rút khỏi cuộc tranh cử sau cuộc tranh luận lần thứ nhì.

Donald Trump lúc đầu không hứa sẽ không tranh cử độc lập nếu không được Đảng Cộng hòa đề cử, nay ông đã ký thỏa thuận sẽ không ứng cử với tư cách độc lập và đó là điều không vui cho Đảng Dân chủ vì nếu ông Trump ra tranh với một ứng cử viên cộng hòa khác thì Đảng Cộng hòa sẽ bị chia phiếu, như thế có lợi ứng cử viên dân chủ.

Với việc Phó Tổng thống Joe Biden không tham gia tranh cử, ứng cử viên Hillary Clinton sẽ được Đảng Dân chủ ủng hộ mạnh hơn.

Ngược lại, hôm 20/10 ứng cử viên của Đảng Dân chủ James Webb tuyên bố rút lui và cho biết ông có thể sẽ tranh chức tổng thống trong vai trò ứng cử viên độc lập. Điều này không lợi cho Đảng Dân chủ vì sẽ bị chia phiếu.

Hiện nay Donald Trump và Hillary Clinton vẫn đứng ở vị trí hàng đầu của hai đảng. Tuy nhiên còn quá sớm để tiên đoán ai sẽ kế vị Tổng thống Barack Obama. Hillary Clinton, Donald Trump hay một ai khác?

© 2015 Buivanphu

Donald Trump, Hillary Clinton hay ai khác? * Phó Tổng thống Joe Biden không tham gia tranh cử, ứng cử viên Hillary Clinton sẽ được Đảng Dân chủ ủng hộ mạnh hơn. Ngược lại, hôm 20/10 ứng cử viên của Đảng Dân chủ James Webb tuyên bố rút lui và cho biết ông có thể sẽ tranh chức tổng thống trong vai trò ứng cử viên độc lập. Điều này không lợi cho Đảng Dân chủ vì sẽ bị chia phiếu.

About Bùi Văn Phú

Bùi Văn Phú is a community college teacher and a freelance writer from San Francisco Bay Area. He worked with Peace Corps in Togo, Africa and United Nations High Commissioner for Refugees in Southeast Asia. Bùi Văn Phú hiện dạy đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do sống tại vùng Vịnh San Francisco, California. Trong thập niên 1980, ông làm tình nguyện viên của Peace Corps tại Togo, Phi Châu và làm tham vấn giáo dục cho Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc tại Đông nam Á.
This entry was posted in bầu cử ở Hoa Kỳ, chính trị Mỹ and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s